در سال 1939 شرکت آمريکايي پاکارد موتورز در شيکاگو براي اولينبار اتومبيلي مجهز به سيستم تهويه و کولر را به بازار معرفي کرد. پس از آن در سال 1941 کارخانه توليد کاديلاک تمامي ماشين هاي ساخت خود را مجهز به کولر کرد. حالا چند دهه از زماني که کولر صرفا روي اتومبيل هاي لوکس نواحي گرمسير نصب مي شد گذشته و تقريبا روي تمامي اتومبيل ها از ارزان قيمت ترين تا لوکس ترين آن ها کولر نصب مي شود و به گفته کارخانجات توليدکننده اتومبيل، کولر وسيلهاي رفاهي نيست؛ بلکه وسيلهاي ضروري براي ايمني اتومبيل است...
همان طور که کولر در يک خانه، اتاق ها را خنک مي کند؛ کولر اتومبيل هم اتاقک داخل اتومبيل را خنک مي کند و اين مساله کوچکي نيست. گرما سبب بروز استرس، کلافگي و خواب آلودگي راننده مي شود. به همين دليل است که مي گويند کولر تنها وسيلهاي رفاهي نيست بلکه وسيلهاي ضروري براي ايمني در اتومبيل است. کولر با از بين بردن دودها، گرد و غبار و بوي داخل اتاقک، هوا را تميز کرده، ميزان رطوبت را کاهش داده و سبب خنک شدن سرنشينان به ويژه در هواي بسيار گرم مي شود.
نتيجه يک تحقيق جالب
بر اساس تحقيقي که مشروح آن در کنگره اروپايي ميکروبيولوژي و بيماري هاي عفوني مطرح شد، محققان آلماني دانشکده پزشکي هانور، هواي داخل 3 اتومبيل قديمي 5 تا 12 سال مجهز به کولر را مورد بررسي قرار دادند. نتايج نشان داد که در صورت روشن بودن کولر در اتومبيل، ميزان ميکروب و قارچ و ذرات معلق موجود در اتاقک اتومبيل بين 80/5 تا88/7 درصد کاهش مي يابد؛ البته به اين شرط که فيلتر دستگاه تهويه اتومبيل ها سالم و تميز باشد.
کولر مراقبت مي خواهد
اگر سال تا سال به کولر ماشين و فيلتر آن نگاهي نمي اندازيد و با گرم شدن هوا تنها دکمه آن را فشار مي دهيد تا هواي داخل اتاقک خنک شود، توصيه مي کنيم از کولر استفاده نکنيد چون تنها باعث سرماخوردگي، گريپ شدن بيني و آلرژي شما مي شود. کولر اتومبيل مکاني مرطوب و جايگاهي مناسب براي رشد انواع قارچ ها، ميکروب ها و کپک ها است. تميز کردن آن به ويژه در فصولي که گرده گياهان در هوا پخش است مي تواند از بروز بسياري ناراحتي هاي دستگاه تنفسي به ويژه در افراد مبتلا به آلرژي جلوگيري کند.
5 نکته درباره کولر خودرو
خنک شدن در هواي گرم تابستان، خلاص شدن از کلافگي و خوابآلودگي ناشي از گرما و بهبود تنفس و گردش خون از فوايد استفاده از کولر در فصل گرم است اما کولر اتومبيل خطراتي هم مي تواند براي سلامت شما داشته باشد که با رعايت برخي مسايل مي توانيد از آن ها پيشگيري کنيد. استفاده از کولر در حضور کودکان به ويژه در هواي گرم و سفرهاي طولانيمدت ضروري است زيرا مانع از گرمازدگي آن ها مي شود. اگر دريچههاي کولر شما جلوي اتومبيل قرار گرفته و کودکان روي صندلي عقب هستند حتما به گونهاي دريچه را تنظيم کنيد که هواي خنک به عقب ماشين هم برسد. اما اگر در عقب ماشين هم براي هر فرد دريچهاي تعبيه شده مي توانيد دريچه را به گونه اي تنظيم کنيد که باد شديد به گردن و صورت کودکان نخورد و سبب گرفتگي عضلات آن ها نشود.
اگر اتومبيل شما مجهز به دماسنج است و کولر شما هم دستگاه تنظيم دما دارد، بهتر است آن را روي 27 تا 28 درجه سانتي گراد تنظيم کنيد تا به طور اتوماتيک خاموش شود.
وقتي اتومبيل شما در فضاي باز زير نورخورشيد پارک شده، اتاقک آن بسيار داغ است. بررسي ها نشان داده است که در اثر گرما، داشبورد، صندلي و سيستم تهويه هواي خودرو از خود گاز سمي و سرطان زا ساطع مي کنند. به همين دليل توصيه مي شود وقتي سوار اتومبيلي شديد که در زير نور آفتاب پارک شده، ابتدا پنجرههاي آن را باز کنيد تا هواي درون اتاقک خارج شود و پس از چند دقيقه دستگاه تهويه را روشن کنيد و اجازه دهيد به مدت 5 دقيقه با شيشه باز کار کند. درصورتي که شيشه ها بسته باشد و کولر را روشن کنيد، گرچه پس از چند دقيقه هواي داخل خنک مي شود اما اين گاز در هواي اتاق پراکنده است و به سختي دفع مي شود.
استفاده از کولر و دستگاه تهويه در تونل ها مناسب نيست. در فضاي تونل ها دود و ذرات معلق جمع مي شوند و دستگاه تهويه آن را به داخل اتاقک مي کشاند. بهتر است در حين ورود به تونلها ابتدا چراغ ها را روشن کرده، کولر و دستگاه تهويه را خاموش کنيد و شيشه ها را بالا بکشيد و بعد از خروج از تونل مجددا کولر را روشن کنيد.
در فضاي شهري به ويژه در ترافيک ها نيز روشن کردن کولر سبب ورود ذرات و دود به داخل مي شود، پس ترجيحا در هنگام توقف يا سرعت پايين کولر خود را خاموش کنيد. خاموش نگه داشتن کولر از نظر بسياري افراد راه حل مناسبي براي صرفه جويي در مصرف بنزين است اما حقيقت چيز ديگري است. اگر در حين توقف يا سرعت پايين از کولر استفاده کنيد، بنزين زيادي مصرف مي شود اما استفاده از آن در بزرگراه ها با سرعت بالا بنزين بسيار کمي مصرف مي کند.
اين سه قسمت را مرتب چک کنيد
1- مخزن فرئون
اگر متوجه شديد که کولر ماشين تان خنک نمي کند و هواي خارج شده از دريچه ها گرم و مرطوب است، يعني شارژ گاز فرئون کافي نيست. پس بايد به يک تعميرکار متخصص مراجعه کنيد تا با دستگاه هاي مخصوص مجددا گاز فرئون مخزن کولر شما را شارژ کند. گاهي گاز به طور غيرطبيعي خالي مي شود که در اين صورت هم متخصص بايد محل را شناسايي کرده و آن را بپوشاند. فراموش نکنيد گاز فرئون گازي سمي و مضر است، پس شخصا دست به تعمير مخزن فرئون نزنيد. حتي اگر کولر شما هيچ مشکلي هم نداشت، هر 2 سال يک بار سعي کنيد مخزن فرئون را تعويض کنيد.
2- فيلترهاي دستگاه تهويه
رطوبت سبب مي شود فيلترها مکان مناسبي براي رشد قارچ و کپک ها باشند. گاهي پيش مي آيد که با روشن کردن کولر اتومبيل بوي نامطبوعي در هوا مي پيچد. اين به آن معني است که فيلتر مملو از قارچهاي مرده و ميکروب ها شده و نياز به پاک شدن يا تعويض دارد.
3- رگلاژ ترموستات
اگر کولر شما ابتدا خنک مي کند اما به تدريج هواي خارج شده از دريچهها گرم و مرطوب مي شود، به آن معني است که ترموستات رگلاژ نيست. تمامي اين مشکلات زماني پيش مي آيد که شما رسيدگي به کولر اتومبيل خود را تنها به فصل گرم سال موکول مي کنيد. اگر در طول سال مراقب فيلترهاي هوا و مخزن فرئون و ديگر ابزار و وسايل کولر خود باشيد، دستگاه تهويه اتومبيل تان هميشه سالم و خنک کار مي کند.
