وقتی سخن از روابط زوجین به میان می آید ، غالباً تصویری از تفاهم و سازگاری و یا اختلاف و ناسازگاری ارائه می گردد و بنابراین موضوع بحث، بررسی میزان سازگاری یا ناسازگاری زوجین و تحولات آن خواهد بود؛ اما به نظر می رسد روابط زوجین در گستره ای فراتر از موضوع سازگاری قابل بحث باشد. اگر نقطه آرمانی در روابط زناشویی را رابطه ای بدانیم که نتیجه آن از یک سو آرامش روانی و احساس ارزشمندی و از سوی دیگر کارآمدی هر یک از زوجین در کارکردهای مورد انتظار از آنان باشد و البته آرامش و کارآمدی را نیز بر اساس آموزه های دینی تفسیر کنیم، می توان این رابطه را فراتر از سازگاری در نظرگرفت. چون سازگاری زوجین ضرورتاً نشانگر کار آیی آنان در تمام عرصه ها نیست به طور مثال اگر زن و شوهر برای نداشتن فرزند و یا قطع ارتباط با خویشان به توافق رسیده باشند، گرچه سازگاری میان آنان برقرار است؛ اما این رابطه به گونه ای پویا نبوده است که زمینه کارآیی زن و شوهر را به عنوان ارکان خانواده در برابر طایفه و جامعه فراهم آورد. از نگاه ما سازگاری زناشویی گرچه پیش نیاز ضروری خانواده کارآمد است اما نمی تواند ملاکی تام برای ارزش گذاری بر روابط زن و شوهری باشد و باید سازگاری را با محوریت « تعاون بر تقوا» ملاکی مهم و اساسی شمرد.

از آنچه گفته شد می توان دریافت که نقطه مطلوب، و به تبع آن دامنه ی بحث از روابط زن و شوهری، روابطی است که بتواند استعدادهای هر یک از زوجین را بارور نماید، درک متقابل، نشاط و شادکامی و تعادل روانی آنان را ارتقاء بخشد و کارکردهای هر یک از آنان را، از جمله در ارتباط با فرزندان، والدین، خانواده یکدیگر و جامعه تقویت نماید.

مشکلات موجود در روابط زن و شوهر

1- مشکلات جسمی

در برخی موارد ، ناسازگاری ها و ناکامی ها در روابط زناشویی به نقص جسمانی برمی گردد. عقیم بودن یکی از زوجین را می توان از زمینه های ناسازگاری و احساس نارضایتی دانست. آموزه های دینی، فرزندآوری را از کارکردهای مهم ازدواج و باروری را از ویژگی های مثبت برشمرده اند. به گفته برخی مسئولان، میزان ناباروری در جهان، 15 درصد است. البته مشکلات و بیماری هایی که در طول زندگی برای هر یک از طرفین اتفاق می افاتد می تواند باعث ناسازگاری و مشکلات عدم سازش در زوجین گردد.

2- مشکلات جنسی

روابط جنسی سالم و رضایت مندانه تأثیر بسزایی در نشاط زن و شوهر، افزایش روابط عاطفی و محبت آمیز، حس حمایت گری مرد نسبت به زن و همراهی زن با همسر خود دارد. روایات متعددی بر ترک رهبانیت جنسی تاکید کرده اند. زنان نیز چون مردان دارای میل جنسی اند که از نظر کیفیت بر مردان غلبه دارد و البته حیا سبب می شود که از تمایلات خود به صراحت سخن نگویند، از این رو به مردان توصیه شده است که نیاز جنسی همسران خود را نادیده نگیرند، اهمیت روابط جنسی زن با همسر خویش به قدری حائز اهمیت است که تمکین جنسی از مهم ترین مسئولیت های واجب زن در زندگی زناشویی به حساب می آید.

بالا رفتن سن ازدواج در کنار گسترش ارتباطات اجتماعی و تکنولوژی های رسانه ای، زمینه روابط جنسی قبل از ازدواج را افزایش داده است.

دختران و پسرانی که پس از تجربه های جنسی اقدام به ازدواج می کنند، به همسران خود اعتماد کمتری دارند و این احتمال که پس از ازدواج نیز روابط آزاد جنسی را ادامه دهند زیاد است.

همچنین حضور بدون قاعده ی ماهواره و اینترنت در خانه ها، ذائقه جنسی را تغییر و میل به تنوع طلبی را افزایش داده و از جذابیت زن و شوهر برای یکدیگر کاسته است. علاوه بر این عدم رعایت مرزهای اخلاقی میان زن و مرد از جمله مشاهده تصاویر و فیلم های مستهجن به شکل گروهی، سطح حیا را کاهش داده است. استمرار این وضعیت در روابط زن و مرد، در کنار افزایش حضور در مجالس دوستانه و مجالس خانوادگی، بدون رعایت قواعد اخلاقی نیز منجر به بی تفاوتی مرد در مقابل رفتارهای جنسی همسرش شده است.

به گفته برخی کارشناسان، نارضایتی جنسی از مهم ترین عوامل طلاق در ایران است و بیش از 50 درصد طلاق ها ناشی از مشکلات و اختلالات جنسی می باشد. برخلاف برخی گمان ها، رابطه ی جنسی زن و مرد نه تنها یک رابطه ی جسمی نیست بلکه آثار بسیاری در روابط زناشویی دارد، این رابطه عاملی برای تقویت حس اعتماد به نفس، رهایی از تنش های روزانه، افزایش صمیمیت و بالابردن حس حمایت گری مردان از زنان است.

ناکامی جنسی در مردان آثاری از قبیل افسردگی، کم حرفی با همسر، افزایش احتمال روابط مشروع یا نامشروع با دیگران، تمایل به اعتیاد و بی انگیزگی را در پی خواهد داشت و این ناکامی در زنان به دلیل آنکه نیاز جنسی خود را صراحتاً بیان نمی کنند احتمال ناسازگاری، بهانه جویی، سلطه گری، سرگرم کردن خود به امور مختلف، خودنمایی و حتی برقراری روابط نامشروع را افزایش می دهد.

همسران

3- مشکلات در روابط عاطفی

خلقت حکیمانه زن و مرد را به گونه ای سرشته است که آنان در کنار یکدیگر به آرامش می رسند و میان آنان دوستی و رحمت برقرار می شود. با وجود این، آموزه های متعددی نیز وجود دارند که این زمینه های طبیعی را در مسیری کارآمد هدایت کنند.

معاشرت به معروف قاعده ای فراگیر، هم در طول زندگی مشترک و هم در زمان اختلافات خانوادگی و طلاق است. رعایت این ادب می تواند زمینه بازگشت به زندگی پس از جدایی را فراهم آورد و یا از پیامدهای منفی طلاق بکاهد.

خوش صحبتی با همسر، زمینه ساز صفای زندگی و نیکی به آنان سبب زیادی عمر و گشایش در امور اقتصادی خانواده مصداقی از خوش رفتاری با همسر است. هدیه به همسر محبت او را افزون و عفت وی را فزونی می بخشد. مردانی که به همسران خود افترا می بندند، بددهانی می کنند، زنان را از یاری و حمایت خود دریغ می کنند، خشونت می ورزند، و بخل پیشه می کنند از بدترین مردان به حساب آمده اند.

در مورد زنان نیز آموزه های بسیاری وارد شده است. قدرشناسی از همسران ، کسب رضایت آنان، حتی در صورتی که شوهر مقصر باشد و ایجاد آرامش روانی در زمان بروز مشکلات و خدمت به همسر از ویژگی های مطلوب یک زن است.

افزایش ساعات کار مردان و اشتغال زنان از عوامل خستگی زوجین برای هم صحبتی است؛ چنانکه رسانه ها هم زمینه هم صحبتی همسران را به شدت کاهش داده اند.

زن و شوهر با وجود اینکه به هم علاقه مندند؛ اما راه ابراز علاقه را نمی دانند و از تحلیل شیوه هایی که طرف مقابل برای اعلام محبت و یا بیان مقصود خود به کار می گیرد ، عاجزند. مرد به دلیل آنکه با روان شناسی زن آشنا نیست،گمان می کند که اگر همسرش خواسته هایش را صراحتاً بر زبان بیاورد هیچ مشکلی بوجود نخواهد آمد و زن نیز پیوسته از ضعف عاطفی و احساسی شوهر گلایه می کند.

4- افزایش انتظارات

افزایش انتظارات دختران و پسران از ازدواج، از نکات دیگری است که تأثیر خود را بر روابط عاطفی زوجین آشکار می سازد. امروزه توقعات غیرواقع بینانه، عامل بسیاری از ناسازگاری ها و جدایی هاست.

تعهدات کاری و مالی بیش از حد که به خستگی جسمی و روحی می انجامد نیز پیامد دیگر افزایش سطح مطالبات از زندگی زناشویی است و حتی ممکن است زن و شوهر را به جایی برساند که عنوان کنند؛ بهتر بود، ازدواج خود را تا تأمین شدن انتظارات به تأخیر می انداختند. با افزایش انتظارات، زن و مرد نمی توانند سپاسگزار وضع موجود و زحمت های یکدیگر باشند و همواره با حالت طلبکاری با یکدیگر رابطه برقرار می کنند. امروزه زن و مرد، به ویژه شوهران از احساس عمیق ناسپاسی رنج می برند. رسانه ها و برخی فعالان اجتماعی این ایده را ترویج می کنند که مردان باید با تمام توان در خدمت خانواده باشند و این شایستگی و حق زنان است که همسرانشان کاملاً در خدمت آنان باشند. وقتی چنین تصویری را به زنان منتقل می کنیم و انتظارات آنان را افزایش می دهیم، آسیب پذیری و رنجیدن آنان پس از برآورده نشدن انتظاراتشان بیشتر خواهد بود.

هر کدام از موارد ذکر شده می تواند در زندگی زناشویی شما هم موجود باشد.با نگاهی دقیق به ارتباط خود و همسرتان می توانید با رفع این مشکلات ، زندگی شیرین تر و روابط مستحکم تری را بنا کنید.