بهترین ضدآفتاب؟

هرچند ساعت یکبار؟

SPF یعنی چی؟

عامل اصلی چین‌وچروک پوست و ایجاد کک‌ومک برروی آن نور آفتاب و به ویژه اشعه ماوراءبنفش است.

هیچ‌وقت فکر کرده‌اید که چرا بعضی‌ها با اینکه سنشان بالاست، ولی روی صورتشان چین‌وچروک زیادی دیده نمی‌شود و اصطلا‌حا جوان مانده‌اند؟ بازیگران هالیوود را نگاه کنید. بعضی از آنها ۶۰ ساله هستند ولی نقش یک خانم ۳۰ ساله را بازی می‌کنند و اگر کسی نداند واقعا فکر می‌کند که حالا اگر ۳۰ ساله نباشند، حداکثر ۳۵ سالشان‌است. اما چرا؟!
شاید بگویید که آنها هزار جور گریم و آرایش و عمل جراحی می‌کنند، ولی فقط این نیست. شاید هم بگویید که جنس پوستشان خوب است و جوان ماندن ارثی است. این هم قبول. ولی در کنار همه اینها یک وزنه بسیار سنگین هم برای جوان ماندن و شادابی پوست وجود دارد و آن نحوه مراقبت از آن است.
عامل اصلی چین‌وچروک پوست و ایجاد کک‌ومک برروی آن نور آفتاب و به ویژه اشعه ماوراءبنفش است. هر فردی با هر نوع پوستی و با هر نوع ژنتیکی اگر بلد باشد که در برابر آفتاب چطور از پوستش مراقبت کند، پوست سالم‌تر و شفاف‌تری خواهد داشت و مسلما آثار پیری هم دیرتر روی پوستش ظاهر خواهد شد. با وجود تاثیر ثابت شده آفتاب در ایجاد سرطان پوست، حتی اگر به فکر جوان ماندن هم نیستیم. باید مراقب پوستمان باشیم.

خطرخورشید
نور آفتاب از طول موج‌های متفاوتی تشکیل شده است که براساس آن نامگذاری می‌شوند. اشعه ماوراءبنفش طول موج خاصی از نور خورشید است که خود به دو قسمت A وB تقسیم می‌شود که هر دو آنها برای پوست مضر هستند. اشعه ماوراءبنفش نوع B، در صورت تماس با پوست بر روی لایه خارجی پوست که اپیدرم نامیده می‌شود، تاثیر می‌گذارد و باعث ایجاد آفتاب سوختگی می‌شود. این نوع از اشعه آفتاب نمی‌تواند از شیشه عبور کند و در نتیجه وقتی پنجره‌ها بسته باشند توسط شیشه جذب شده و وارد اتاق نمی‌شود.

نوع دیگر اشعه ماوراءبنفش یعنی A ، به نواحی عمقی‌تر پوست نفوذ می‌کند و می‌تواند باعث آسیب‌های شدیدتری در پوست شود، علاوه براینکه از شیشه هم عبور می‌کند و در یک اتاق با پنجره‌های بسته هم از دست آن در امان نیستیم. هم نوع A و هم نوع B با شکستن کلاژن پوست، ساخت رادیکال‌های آزاد و مهار مکانیسم‌های ترمیم پوست، می‌توانند باعث ایجاد کک‌ومک، چروک و از همه مهم‌تر سرطان پوست شوند. به اینجا که می‌رسیم، در ذهن همه این سوال پیش می‌آید که چطور از پوستمان در برابر اشعه آفتاب مراقبت کنیم؟ یکی از این راهها استفاده از ضد آفتاب است. ولی علا‌وه بر آن باید سعی کرد تا حد امکان در ساعات خیلی گرم روز یعنی حدود ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر فقط در صورت اجبار در آفتاب قرار گرفت و از لباس‌هایی استفاده کرد که تا حد ممکن پوشیده باشند و بیشترین قسمت پوست را بپوشانند. کلاه‌های لبه‌دار هم انتخابی مناسب در برابر اشعه آفتاب هستند.برای محافظت از لب‌ها می‌توان از لوازم آرایشی که نقش ضد آفتاب هم دارند، استفاده کرد.
محافظت از چشم‌ها هم نباید فراموش شود و باید دقت کرد تا عینک‌هایی انتخاب شوند که حتما استاندارد بوده و بتوانند اشعه ماوراءبنفش را به خوبی جذب کنند چون در غیر این‌صورت این عینک‌ها به علت رنگ تیره‌شان باعث می‌شوند نور کمتری به چشم برسد، مردمک‌ها گشادتر شده و اشعه ماوراءبنفش بیشتری به قسمت‌های عمقی‌تر چشم برسد.

‌ضدآفتاب وارد می‌شود
ضدآفتاب‌ها به ۲ شکل عمل می‌کنند. یک نوع آنها مسدودکننده هستند، یعنی لایه نازکی روی پوست تشکیل می‌دهند که مانع رسیدن اشعه آفتاب به پوست می‌شود. این نوع از ضدآفتاب‌ها اثر بسیار خوبی برای محافظت در برابر اشعه ماوراءبنفش A و B دارند ولی ممکن است به علت تغییر رنگ ظاهری که روی پوست ایجاد می‌کنند، از نظر زیبایی، برای افراد قابل قبول نباشند. اکسیددوزنگ یک نمونه بارز از ضدآفتاب‌هایی است که به این ترتیب عمل می‌کنند.
مکانیسم دیگر عملکرد ضدآفتاب‌ها،‌ مکانیسم جذبی است. در این روش ضدآفتاب، باجذب اشعه‌های مضر مانع رسیدن آنها به پوست می‌شود. در اغلب موارد ضدآفتاب‌های موجود در بازار حاوی ترکیبی از مواد هستند و با استفاده از هر دو مکانیسم فوق از پوست شما در برابر آفتاب محافظت می‌کنند.

این‌SPF یعنی چیست؟
SPF به معنی عامل محافظت‌کننده در برابر آفتاب مخفف کلمه Sun Protection factor است. ضدآفتاب‌ها بر حسب میزان SPFشان تقسیم‌بندی می‌شوند. از SPF، ۲ داریم تا ۶۰ SPF و بالاتر. ولی وقتی می‌گوییم SPF یک ضدآفتابی ۱۵ است یعنی‌ چه؟
اگر فردی که ضدآفتاب‌ نزده در برابر آفتاب قرار گیرد، تقریبا بعداز ۲۰ دقیقه دچار آفتاب سوختگی در ناحیه‌ای می‌شود که آفتاب به آن تابیده. حال اگر همین فرد ضدآفتابی با ۱۵ SPF بزند، ۱۵*۲۰دقیقه طول خواهد کشید، تا دچار همان میزان آفتاب سوختگی شود. به عبارت دیگر ضدآفتابی با ۱۵ SPF، مانع رسیدن ۹۲ درصد از اشعه‌های مضر به پوست می‌شود.

انتخاب کنید!
اغلب متخصصان پوست، ضدآفتاب‌های با ۱۵ SPF و بالاتر را توصیه می‌کنند ولی مهم‌تر از اینکه SPF ضدآفتابی که استفاده می‌شود ۱۵ باشد یا ۶۰، این است که ضدآفتاب به درستی و به طور مرتب استفاده شود. یک ضدآفتاب با ۱۵ SPF به شرطی که مرتب استفاده شود و در روز در فواصل مناسب مجددا تکرار شود، بسیار موثر‌تر از ضدآفتاب با ۶۰ SPF است که مثلا یک روز در میان یا یک بار در روز استفاده می‌شود.

زود و زیاد بزن ضد آفتاب را
اغلب افراد وقتی ضدآفتاب می‌زنند،‌ مقدار کافی از آن را به پوست نمی‌مالند و میزان مصرف آنها تنها ۲۵ تا ۵۰ درصد مقدار لازم است. ضدآفتاب باید به قدری استفاده شود که یک لایه نازک بر روی پوست تشکیل دهد و بتواند اثر محافظتی خود را به طور کامل اعمال کند.
علاوه بر این، در حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از اینکه از خانه خارج شوید. باید ضدآفتاب را روی پوست خود بزنید چون در حدود نیم ساعت طول می‌کشد تا ضدآفتاب جذب پوست شده و اثرش آغاز شود.
نکته دیگر اینکه همیشه ضدآفتاب باید بعداز همه آرایش‌ها استفاده شود،‌ چون در غیر این صورت مواد آرایشی که بر پایه آب یا چربی باشند می‌توانند باعث بی‌اثر شدن ضدآفتاب شوند. هنگام استفاده از ضدآفتاب باید به بینی‌،‌گوش و اطراف آن توجه خاصی داشت.

وقتی هوا ابری است…
در هوای ابری هم حتما باید ضدآفتاب زد چون ابرها نمی‌توانند اشعه مضر ماوراء بنفش را جذب کنند و تقریبا در هوای ابری ۸۰ درصد این اشعه به پوست می‌رسد.
علا‌وه بر این چون در هوای ابری گرما و نور شدید آفتاب که می‌تواند باعث شود افراد به محیط‌های سربسته و سایه بروند وجود ندارد، در نتیجه احتمال این که اشعه ماوراءبنفش بیشتری به آنها برسد افزایش می‌یابد. چون این اشعه قابل رویت نیست. پس مثل روزهای آفتابی حتی دقیق‌تر از آن باید در روزهای ابری هم ضدآفتاب زد.

هرچند ساعت یکبار؟
در صورت شستن صورت،‌ تعریق زیاد،‌ شنا کردن و… باید ضدآفتاب دوباره استفاده شود. علاوه بر این، توصیه می‌شود در صورتی که در مقابل آفتاب هستید حداقل هر ۲-۴ ساعت دوباره ضدآفتاب بزنید.
ضدآفتاب‌هایی که به اصطلاح ضدآب هستند، نسبت به بقیه انواع در برابر عرق کردن،‌ بیشتر دوام می‌آورند و اثر بهتری دارند. از آنجا که اغلب افراد اولین باری که ضد آفتاب می‌زنند مقدار کافی از آن به پوست نمی‌مالند، برخی متخصصان توصیه می‌کنند که در برابر آفتاب شدید حتی هر یک ساعت یک بار ضد آفتاب تجدید شود.

وقتی شنا می‌کنید…
در صورت شنا در استخرهای سر باز یا در محل‌هایی که در مقابل اشعه آفتاب هستید باید از ضدآفتاب به ویژه انواع مقاوم به آب آن استفاده کنید و اگر زمان شنای شما طولا‌نی شد، به‌طور مرتب ضدآفتاب را تجدید کنید.

بهترین ضدآفتاب
تقریبا نوع ضدآفتابی که هر کس می‌تواند انتخاب کند و از نظرش بهترین باشد، امری سلیقه‌ای است. در حال حاضر انواع مختلفی از ضدآفتاب‌های خارجی و ایرانی به شکل لوسیون، کرم، ژل و… در دسترس است که هرکس می‌تواند با توجه به نوع پوستش، و با کمک پزشک،‌ ضدآفتاب مناسب را انتخاب کند ولی هیچ‌وقت نباید فکر کنید که اگر گران‌ترین ضدآفتاب با بالاترین SPF را خریدید حتما پوستتان را در برابر آفتاب بیمه کرده‌اید. مهم‌تر از نوع ضدآفتاب و میزان SPF آن، استفاده مرتب و صحیح از آن است