آکنه يا جوش يک اختلال پوستي است که در سنين نوجواني شروع مي شود و تا آخر جواني ادامه مي يابد. براي درمان ابتدا بايد ديد که آيا ضايعات واقعاً جوش هستند؛ چون خيلي از ضايعات پوستي شبيه جوش بروز مي کنند.

 جوش بيشتر در نواحي سِبوره ( نواحي از بدن که داراي غدد سباسه فراوان است مثل اطراف بيني، پيشاني، چانه، قسمت هاي فوقاني پشت و سينه و شانه ها ديده مي شود. غدد سباسه به طور طبيعي در تمام سطح پوست گسترش دارند و مسئول چرب نگه داشتن سطح پوست مي باشند.

همچنين به علت دارا بودن بعضي مواد داراي خاصيت ضد ميکروبي و قارچي هستند. اين غدد در کف دست و پا و لـب وجود ندارند و بيشترين تراکم آنها در صورت ، سر، سينه و قسمت بالاي پشت است.

جوش بيشتر در صورت ديده مي شود و شکل هاي متفاوت دارد مثل: کومدون ( جوش هاي ريزي که به صورت سر سياه و سر سفيد ديده مي شوند )؛ پاپول (جوش هاي برجسته و قرمز رنگ)؛ پاسچول (جوش هاي چرکي ) و ندول ( تورم التهابي که در عمق بيشتري نسبت به پاپول قرار گرفته اند) و بالاخره کيست ( فضاهاي بسته اي در زير پوست حاوي ماده نيمه جامد يا مايع ). با بسته شدن دهانه خروجي غدد چربي به علت هاي گوناگون جوش به وجود مي آيد.

 علت هاي بسته شدن اين دهانه ها شامل:

 ?) توليـد و ترشح زيادي چربي در اين غدد که خود اين مي تواند به علت ارثي بودن يا عدم تنظيم هورموني باشد. البته گاهي ميزان هورمون در سطح طبيعي مي باشد ولي پوست به اين مقدار طبيعي نيز حساس است. مصرف خارجي هورمون هايي مثل هورمون مردانه ( تستوسترون) و کورتيکواستروئيدها ( کورتن) مي تواند باعث ايجاد و تشديد آکنه شود.

?) رشد ميکروب در دهانه غدد که باعث التهاب و بسته شدن اين غدد مي شوند.

 ?) اختلال در کراتيني شدن ( در تشکيل کراتين دهانه اختلال وجود دارد مثل افرادي که سوء تغـذيه يا رژيم غـذايي دارند که اسيدهاي چرب ضروري در بدن آنها کـم است و يا به علت هاي ديگري اين اختلال وجود دارد). جوش هاي صورت را نمي توان به طور کامل از بين برد ولي مي توان آنها را تحت کنترل در آورد.

4) التهاب (رها شدن مواد التهاب زا بدون فوليکول مو) که علت اصلي آن را فعاليت ميکروبي در غدد سباسه مي دانند که باعث ايجاد پاسخ التهابي بين دو فوليکول مي شود. علل ديگر مؤثر در آکنه رژيم غذايي ( اثر آن هنوز اثبات نشده است اما مصرف بيش از حد کربوهيدرات ها و مواد قندي در تشديد آن نشان داده شده است که در عين حال اثر رژيم هاي کم کالري نيز در جلوگيري از بروز آکنه مشخص شده است). تعريق ( در بسياري از افراد باعث تشديد آکنه مي شود) اشعه ماوراءبنفش ؛ که باعث بهبود ضايعات آکنه مي گردد. استرس هاي روحي ؛ که آن را بخصوص در خانم ها تشديد مي کند.

درمان اين جوش ها بسته به نوع جوش انجام مي گيرد. به طور کلي شستشوي مکرر نواحي جوش به ويژه با صابون هايي که اسيديته مي باشند و از خود بقايايي به جا نمي گذارند در جلوگيري از تشکيل جوش جـديد تا حـد زيادي مؤثر است و در درمان نيز کمک کـننده مي باشد. اين صابون ها در داروخانه ها موجودند و به عنوان ضدجوش معرفي مي شوند .

 در درمان جوش از داروهاي ضد باکتري ( ميکروبي ) نيز استفاده مي شود که بستگي به نوع جوش و گسترش آن دارد. داروهاي ديگري نيز بسته به نوع جوش ، در درمان ، مصرف دارند که اختصاصي هستند و از حوصله اين بحث خارج است. افرادي که داراي جـوش هستند بايد از مصـرف هرگـونه کـرم يا پـماد اجـتناب کنند، چون باعث بدتر شدن جوش ها مي شود.

افرادي هستند که منافذ پوست آنها به اصطلاح باز است و داخل اين منافذ به صورت سياه ديده مي شود. ترشح چـربي و در معرض هواي آزاد قرار گرفتن اين چـربي باعث اکسيد شدن آن مي گردد و به صورت سياه ديده مي شوند. براي از بين بردن آن مي توان از همان صابون هايي که گفته شد استفاده کرد. يکـــي از عارضــه هاي جــوش صـورت، باقـي ماندن لکه در آن ناحيه به علت التهاب و فــعال بودن سيسـتم دفـاعـي بدن در آنجا است.

در محل جـوش هايي که بيشـتر دستـکاري شــوند احـتمال به وجود آمـدن لکه بيشتر است. ضمناً در افراد با رنگ پوست تيره تر، لکه ناشي از جوش بيشتر است . درمان اين عارضه در حقـيقـت درمــان جـوش است. يعـنــي با درمان جوش به علت کم شدن التهاب، احتمال به وجود آمدن لکه کم مي شود. درمان قطـعي براي از بين بردن اين نوع لکه وجود ندارد و در طـول زمان بسته به نوع پوست اين لــکه ها از بين مي روند.

البته بعضــي از داروهاي موضعي، اين طول زمان را کاهش مي دهند که از آن جمله مي توان از ژل هاي حاوي AHA نام برد. اين ژل حاوي اسيدهاي ميوه مي باشد و باعث تسهيل در پوسته ريزي طبيعي پوست مي شوند و به همين دليل پوست ، جوان و شاداب مي ماند. داروهاي موضعي ديگر کـه کـمک کننده مي باشند:

کرم و ژل هاي حاوي ويتامين C و مشتقات ويتامين A ( کرم و ژل ترتينوئن ) . همانگونه که ذکر شد در طب رايج هنوز آثار رژيم غذايي بر ايجاد و تشديد آکنه به خوبي شناخته نشده است. براساس طـب قـديـم و تجربه بيماران بعضـي از خوراکي ها در بدتر کردن جـوش صورت دخيل مي باشند و پرهـيز از اين خوراکي ها باعث بهبودي در جوش مي شود. از جمله خوراکي هايي که باعث بهتر شدن جوش ها مي شوند:

غذاهاي چرب ، تنقلات ، خرما، کشمش ، محصولات دريايي ( ماهي و ميگو ) ، بعضي از ميوه جات ( موز، کيوي، خرمالو ) و هستند. بهـترين راهکار، پرهـيز از مواد غذايي و خوراکي هايي است که فرد اظهار مي کند با خوردن آنها جوش صورتش بدتر مي شود