توت فرنگی گياهي است با نام علمي FRAGARIA VESCA  از خانواده گل سرخ كه دو نوع ساقه راست و خوابيده دارد‌. گل‌هاي آن منظم و به رنگ سفيد مي‌باشد‌. قسمت مورد استفاده خوراكي توت فرنگی در حقيقت نهنج گل آن است كه به تدريج بزرگ شده و به اصطلاح به عنوان ميوه توت فرنگي معروف است‌. توت فرنگی به حالت خودرو در بعضي نواحي شمالي ايران وجود دارد و بعضي اوقات به دليل خوش طعمي‌، ميوه آن را به طور مصنوعي پرورش مي‌دهند‌. از ديرباز همه قسمت‌هاي اين گياه مصرف دارويي داشته است و از برگ و ريشه آن كه حاوي مقدار قابل ملاحظه‌اي تانن است به عنوان ضد اسهال و ادرارآور استفاده مي‌شده است‌.
توت فرنگی، ميوه اي شبيه توت است ولي كمي درشت تر، رنگش قرمز و طعم آن ترش و مطبوع است. بوته اش كوتاه و داراي برگهايي درشت و ساقه هايي باريك و خزنده است كه روي زمين مي خوابد و ريشه مي دواند.

قسمت هايي كه از بوته توت فرنگی مورد استفاده قرار مي گيرند، عبارتند از: ميوه ، برگ و ريشه .
از دير باز همه قسمت هاي اين گياه مصرف دارويي داشته است و از برگ و ريشه آن كه حاوي مقدار قابل ملاحظه اي تانن است به عنوان ضد اسهال وادرارآور استفاده مي شده است.
توت فرنگي به صورت هاي گوناگون مورد استفاده قرار مي گيرد: خام، جوشانده، مربا، شربت و بستني.

خواص تغذيه اي توت فرنگی و اثر آن در سلامتي انسان :

توت فرنگی منبع خوبي از فيبر، ويتامين C، فولات، پتاسيم و آنتي اكسيدان ها مي باشد كه اين مواد مغذي باعث مي شوند توت فرنگي بعنوان يك جايگزين شيرين، باعث افزايش سلامت قلب، كاهش خطر ابتلا به انواع سرطان و در كل ارتقاء سلامتي بدن شود. همچنين داراي املاح كلسيم، آهن و فسفر مي باشد. از مواد موثر مهم آن مي توان تانن، موسيلاژ، قندهاي مختلف، ساليسيلات ها و به خصوص اسيدهاي ميوه را نام برد.
توت فرنگي سرشار از ويتامين و فاقد چربي اشباع است و كالري كمي دارد.يك واحد توت فرنگي معادل 8 عدد است كه 50 كالري انرژي دارد. توت فرنگي مانند ساير توت ها مثل شاه توت، توت سفيد، تمشك و... پاك كننده روده و مثانه است.

تحقيقات اخير نشان داده است، دريافت روزانه يك واحد توت فرنگي باعث افزايش قابل توجهي در مقدار فولات خون شده و نيز فشار خون بالا را كاهش مي دهد . فولات، مقدار هموسيستئين خون را كاهش مي دهد. هموسيستئين اسيد آمينه اي است كه در مقادير زياد باعث مسدود شدن رگهاي خوني مي شود.
همچنين توت فرنگي داراي مقادير بالايي از آنتي اكسيدان ها مثل الاژيك اسيد و آنتوسيانين(رنگدانه قرمز) است كه در پيشگيري از بيماري هاي قلبي موثرند.
اين مطالعات اهميت مصرف توت فرنگي را در برنامه غذايي بعنوان عامل بهبود عملكرد سيستم قلبي-عروقي نشان مي دهد.
همچنين مطالعات قبلي نشان داده بود كه باعث بهبود عملكرد حافظه و كنترل آرتريت روماتوئيد( التهاب مفاصل) مي شود.
از ديگر خواص توت فرنگي مي توان به موارد زير اشاره كرد :
- مصرف اين ميوه علاوه بر وجود انواع ويتامين، املاح و آب كه هر كدام اثرات خود را بر بدن اعمال مي كنند داراي خاصيت تقويت كننده، ملين و خنك كننده نيز مي باشد.
- توت فرنگي از تصلب شرائين جلوگيري مي نمايد.
- توت فرنگي اشتها آور است و ادرار را زياد مي كند.
- دم كرده برگ توت فرنگي در زياد كردن ادرار و شير بانوان مفيد است.
- دم كرده برگ توت فرنگي يا ميوه توت فرنگي مي تواند نقرس و سنگ هاي مثانه را معالجه كند.
- املاح معدني موجود در توت فرنگي خاصيت مسهلي به آن بخشيده است، زيرا اين املاح عضلات روده را به انبساط و انقباض وادار مي كند و به همين جهت توت فرنگي براي درمان يبوست مؤثر است.
- اگر توت فرنگي را له كنيد و در آب بريزيد، نوشابه اي به دست مي آيد كه براي درمان تب هايي كه با بيماريهاي التهابي همراه مي باشد، بسيار مفيد است.
- توت فرنگي به علت داشتن آهن و ويتامين C در خونسازي بدن مؤثر است.
- توت فرنگي به علت دارابودن مقادير كافي كلسيم و فسفر، در رشد و نمو كودكان و نوجوانان ، استحكام دندان ها و ترميم شكستگي استخوان ها بسيار مؤثر است.
- توت ‌فرنگي حاوي موادي چون فسفر، كلسيم، منيزم، پتاسيم و مقداري آهن و هيدرات 2 كربن بوده و در بدن توليد انرژي كرده و خستگي را برطرف مي‌كند.
- توت فرنگي به دليل داشتن ويتامين C، در درمان بيماري لثه مؤثر بوده و به هضم غذا كمك زيادي مي‌كند.
- دانشجويان و افرادي كه تمرينات فكري مي‌كنند، بهتر است حتما توت فرنگي ميل كنند چرا كه خوردن اين ميوه باعث تامين فسفر مورد نياز مغزشان ميشود.
- همچنين، توت فرنگي به علت داشتن ويتامين B در كاهش و رفع ترس، عصبانيت، خمودي، اضطراب، هيجان و سستي مؤثرست.
- توت فرنگي نقش مهمي در خونسازي بدن دارد و از خاصيت ضدعفوني كننده‌اي برخوردارست. علاوه بر اينها خوردن توت فرنگي باعث پاك شدن خون از مواد مضر و زايد مثل اوره، اسيداوريك و چربي مي‌شود و نيز درمان كننده نقرس است.
- ويتامين A موجود در توت باعث رشد ناخن‌ها و تقويت چشم مي‌شود
مصرف روزانه 5 واحد ميوه و سبزي، احتمال ابتلاء به سرطان را كاهش مي دهد.
مطالعات جديد نشان مي دهد مصرف روزانه 9 يا 10 واحد ميوه و سبزي به همراه 3 واحد لبنيات كم چرب، در كاهش فشار خون بالا بسيار مؤثر است.