11. پراكندگي مردم در قيامت: « يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ
الْمَبْثُوثِ » (قارعه / 4) روزي كه مردم مانند پروانههاي پراكنده خواهند
بود.
12. گمراهان: « أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ
مَنْ كانَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » (زخرف / 40) (اي پيامبر) آيا تو ميخواهي
سخن خود را به گوش كران برساني، يا كوران و كساني كه در گمراهي آشكار
هستند هدايت كني؟
13. مثل منافقين و كفار: « مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً
فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ
فِي ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ » (بقره / 17) مثل آنان، همچون مثل كساني است
كه آتشي افروختند، و چون پيرامون آنان را روشنايي داد، خدا نورشان را برد،
و در ميان تاريكيهايي كه نميبينند رهايشان كرد.
ـ « صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ » (بقره / 18) كرند، لالند، كورند، بنابراين به راه نميآيند.
ـ « أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ
يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ
الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ » (بقره / 19) يا همچون
باراني از آسمان، كه در شب تاريك همراه با رعد و برق و صاعقه (بر سر
رهگذران) ببارد، آنها از ترس مرگ، انگشتانشان را در گوشهاي خود ميگذارند،
تاصداي صاعقه را نشوند، و خداوند به كافران احاطه دارد(و در قبضه قدرت او
هستند).
14. ياران پيامبر صليالله: « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ
مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَي الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ
رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً
سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي
التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ
فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوي عَلي سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ
لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ
عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً » (فتح /
29) محمدصليالله پيامبر خداست و آنانكه همراه اويند در برابر كفار سرسخت
و شديد، و در ميان خود مهربانند.پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود
ميبيني در حالي كه همواره فضل خدا و رضاي او را ميطلبند، نشانه آنها در
صورتشان از اثر سجده نمايان است.اين توصيف آنان در تورات و توصيف آنان در
انجيل است، همانند زراعتي كه جوانههاي خود را خارج ساخته، سپس به تقويت
آن پرداخته تا محكم شده و بر پاي خود ايستاده است و بقدري نمو و رشد كرده
كه زارعان را به شگفتي وا ميدارد.اين براي آن است كه كافران را خشم آورد
(ولي) كساني از آنها را كه ايمان آورده و كارهاي شايسته انجام دادهاند،
خداوند وعده آمرزش و اجر عظيمي داده است.
15. قلب همچون سنگ: « ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ
كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما
يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ
فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ
اللَّهِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ » (بقره / 74) سپس
دلهاي شما (بني اسرائيل) بعد از اين واقعه سخت شد، همچون سنگ، يا سختتر
چرا كه پارهاي از سنگها ميشكافد، و از آن نهرها جاري ميشود، و پارهاي
از آنها شكاف بر ميدارد، و آب از آن تراوش ميكند، و پارهاي از خوف خدا
(از فراز كوه) به زير ميافتد، (اما دلهاي شما، نه از خوف خدا ميتپد، و
نه شما سرچشمه علم و دانش و عواطف انساني است) و خداوند از اعمال شما غافل نيست.
