• ايدز چيست؟

كلمه ايدز (AIDS) از حروف ابتدايى عبارت Acquired Immune Deficiency Syndrome ساخته شده است كه به معنى «نشانگان نقص ايمنى اكتسابى»است. هر كسى با ويروس انسانى نقص ايمنى (Human Immune deficiency Virus) HIV آلوده شد و تست HIV مثبت پيدا كرد مبتلا به ايدز محسوب نمى شود.هنگامى تشخيص ايدز در يك فرد آلوده به HIV داده مى شود كه يا تعداد مطلق سلول هاى CD4 (گروهى از سلول هاى دفاعى بدن) به كمتر از ۲۰۰ عدد در هر ميلى متر مكعب خون رسيده باشد يا عفونت هاى فرصت طلب ناشى از عواملى كه نمى توانند در افراد سالم بيمارى ايجاد كنند در فرد به وجود آمده باشد.

• چه مدت طول مى كشد تا آلودگى با HIV باعث بروز ايدز شود؟

در حال حاضر زمان متوسط بين عفونت با HIV و ظهور علائم ايدز بين ۸ تا ۱۱ سال است. اين زمان به مقدار زياد از فردى به فرد ديگر متفاوت است و به عوامل بسيار از جمله وضعيت سلامتى و رفتارهاى فرد بستگى دارد. در حال حاضر با تجويز درمان هاى موجود كه تكثير ويروس را مهار مى كنند، مى توان سرعت ضعيف شدن دستگاه ايمنى را كند كرد. همچنين مى توان از بعضى از بيمارى هاى همراه با ايدز پيشگيرى يا آنها را درمان كرد. بنابراين تشخيص زودرس آلودگى به HIV امكان انتخاب هاى بيشتر درمانى و پيشگيرى را فراهم مى آورد.

• آيا بين ايدز و ساير بيمارى هاى مقاربتى ارتباط وجود دارد؟

ابتلا به يك بيمارى مقاربتى خطر عفونت فرد با HIV را افزايش مى دهد، چه اين بيمارى مقاربتى باعث ضايعه پوستى يا مخاطى شده باشد چه نه. بيمارى هاى مقاربتى با ايجاد التهاب و تحريك پوستى و ايجاد زخم مى توانند ورود HIV به بدن را ضمن مقاربت تسهيل كنند. اما اگر چنين زخم يا رخنه اى هم به وجود نيامده باشد تحريك التهاب و پاسخ ايمنى در ناحيه تناسلى به علت اين بيمارى ها انتقال HIV را محتمل تر مى كند.

• HIV از كجا آمد؟

فرضيه اى كه بيش از همه طرفدار دارد و در ششمين كنفرانس رتروويروس ها و عفونت هاى فرصت طلب (ژانويه ،۱۹۹۹ شيكاگو) مطرح شد، اين است كه ويروس ايدز از گونه هاى خاصى شمپانزه احتمالاً ضمن تماس خونى حين شكار كردن آنها به انسان ها منتقل شده است.
• چگونه مى توان فهميد فردى به HIV آلوده شده است؟

تنها راه تعيين كردن اينكه فردى به HIV آلوده شده است، انجام آزمون تشخيص مخصوص آن است. بسيارى از افرادى كه به HIV آلوده مى شوند تا سال ها علامتى ندارند و از طرف ديگر بسيارى از علائمى كه براى ايدز ذكر مى شود با بيمارى هاى ديگر مشترك است.

• HIV چگونه منتقل مى شود؟

HIV از راه تبادل اين مايعات بدنى منتقل مى شود:

-         خون (از جمله خون قاعدگى)

-         منى

-          ترشحات واژن

-         شير پستان

خون بيشترين غلظت ويروس را دارا است و در مراتب بعد منى، ترشحات واژنى و شير قرار مى گيرند.
فعاليت هايى كه امكان انتقال HIV را فراهم مى كنند شامل اينها هستند:

-         مقاربت جنسى بدون پوشش

-         - تماس مستقيم با خون از جمله سرنگ هاى مشترك در معتادان تزريقى، انتقال خون يا برخى فرآورده هاى خونى، انتقال اتفاقى در تسهيلات بهداشتى و درمانى.

-          مادر به نوزاد (در هنگام زايمان يا از طريق شير مادر)

-       اين مايعات بدنى عفونت زا نيستند:

-          بزاق

-          اشك

-          عرق

-          مدفوع

-          ادرار

• آيا بوسيدن باعث انتقال HIV  مى شود؟

تماس اتفاقى از طريق بوسه با دهان بسته يا بوسه «اجتماعى» خطرى از لحاظ انتقال HIV ندارد. اما از آنجايى كه در بوسه با دهان باز (بوسه فرانسوى) امكان تماس با خون فرد وجود دارد، انجام اين عمل با فردى كه عفونت او با HIV مسجل است، توصيه نمى شود هر چند احتمال انتقال ويروس ايدز از اين طريق بسيار كم است. آيا تماس هاى اتفاقى (مثل دست دادن، در آغوش گرفتن، نوشيدن آب از ليوان فرد مبتلا و...) باعث انتقال HIV مى شود.نه HIV از طريق تماس هاى روزمره در خانه، محل كار، مدرسه و مواردى از اين قبيل منتقل نمى شود. HIV از طريق دست دادن، در آغوش گرفتن يا بوسه اتفاقى منتقل نمى شود. همچنين نشيمنگاه توالت فرنگى، آبخورى ها، ظرف غذاخورى، ليوان آبخورى، غذا يا حيوانات خانگى عامل انتقال عفونت نيستند.HIV ويروس آسيب پذير و شكننده اى است كه نمى تواند مدت درازى خارج از بدن زنده بماند، بنابراين امكان انتقال آن از طريق غذا يا هوا وجود ندارد. HIV در خون، منى و ترشحات واژنى افراد مبتلا موجود است و تنها تماس هاى نزديك در آميزش جنسى يا استفاده از سرنگ مشترك باعث انتقال آن مى شود.

• آيا زن آلوده مى تواند HIV را ضمن مقاربت جنسى به مرد منتقل كند؟

بله. اگر زنى به HIV آلوده باشد، ويروس در ترشحات واژنى و گردنه رحم او وجود دارد و ضمن مقاربت ويروس از طريق پيشابراه مرد يا بريدگى ها و خراشيدگى هاى آلت تناسلى وارد بدن او مى شود. وجود ساير بيمارى هاى مقاربتى احتمال انتقال را بيشتر مى كند.

• آيا كاندوم در پيشگيرى از انتقال HIV موثر است؟

مطالعات متعدد نشان داده است كه كاندوم هاى ساخته شده از لاتكس در صورتى كه به طور صحيح و مداوم استفاده شود در پيشگيرى از انتقال HIV بسيار موثر است. اين مطالعات نشان داده است كه حتى با تماس هاى جنسى مكرر، ۹۸ تا ۱۰۰ درصد افرادى كه به طور صحيح و مداوم استفاده كرده اند از آلودگى مصون مانده اند.

• چه مدت پس از در معرض قرارگيرى احتمالى بايد تست HIV انجام داد؟

مدت زمانى كه طول مى كشد تا در فردى كه ويروس ايدز وارد بدنش شده است، آنتى بادى توليد و تست HIV او مثبت شود را «دوره پنجره اى» (Window period) مى نامند. اين مدت معمولاً حدود ۱۲ هفته تا سه ماه طول مى كشد اما در موارد نادرى ممكن است تا شش ماه هم به طول انجامد.

• معنى يك تست مثبت و يك تست منفى چيست؟

يك تست مثبت به اين معناست كه:

-         شما ويروس عامل ايدز را در بدن خود داريد.

-         - شما مى توانيد ديگران را نيز آلوده كنيد و بايد اقدامات احتياطى را رعايت كنيد.

-         تست منفى به اين معناست كه شما آنتى بادى هاى ناشى از ويروس ايدز را در خون خود نداريد.
تست منفى به اين معنا نيست كه:

-          شما با HIV آلوده نيستيد (ممكن است در دوره پنجره اى باشيد)

-          شما نسبت به ايدز مصون هستيد.

-          شما نسبت به عفونت مقاومت داريد.

-          شما هرگز ايدز نخواهيد گرفت

• اگر تست HIV من مثبت باشد، به اين معناست كه خواهم مرد؟

مثبت بودن تست HIV به اين معناست كه شما ويروس عامل ايدز را در بدن خود حمل مى كنيد. مثبت بودن اين تست به اين معنا نيست كه در حال حاضر ايدز داريد و نيز اين به اين معنا نيست كه شما خواهيد مرد. گرچه علاجى براى ايدز وجود ندارد، بسيارى از عفونت هاى فرصت طلبى كه در بيماران مبتلا به ايدز به وجود مى آيد را مى توان كنترل يا برطرف كرد و يا از آنها پيشگيرى كرد. از طرف درمان هاى موجود مى تواند تكثير ويروس را مهار كند. در حال حاضر به طول عمر و كيفيت زندگى مبتلايان به ايدز به ميزان قابل توجهى افزوده شده است.