شهادت حضرت زهرا علیهاالسلام از منظر علمای اهل تسنن :

یكى از شبهاتى كه از سوی اهل تسنن مطرح مى‎شود این است كه جریاناتى چون سوزاندن درِ خانه حضرت فاطمه علیهاالسلام و شهادت حضرت محسن علیه السلام در جریان هجوم به خانه و ... همه از كارهاى زشت و ناپسندى است كه آن را فقط شیعه نقل كرده و فاقد اعتبار است. ما در این مقاله قسمتى از عبارات‎ و روایاتی‎ كه علماى اهل تسنن از قرن سوم هجرى تاكنون در كتاب‎هاى خود نوشته‎اند را خواهیم آورد كه تصریحاً و تأویلاً اشاره به وقایع مذكور دارد.
پس از رحلت نبی مکرم اسلام وقتی که امیرالمؤمنین علی علیه السلام مشغول غسل و کفن نمودن پیامبر (ص) بودند ، عده‎ای از انصار و مهاجر در سقیفه جلسه‎ای برای تعیین جانشین پیامبر بر پا کردند. این مردم بی‎معرفت به جای این که به فکر انجام مراسم نبی اکرم باشند به دنبال جاه و مقام رفته بودند. اینان تلاش داشتند که روز عید غدیر و معرفی حضرت علی (ع) را به عنوان امیرالمؤمنین و وصی پیامبر اکرم به ظاهر به فراموشی بسپارند و به دنبال هوای نفس خود باشند. در این بین تعدادی انگشت شمار از جمله عمار ، سلمان ، ابوذر ، طلحه و زبیر که از مدافعان امیرالمؤمنین (ع) بودند و پایبند به وصیت نبی مکرم ؛ به عنوان اعتراض به سقیفه و دفاع از امیرالمؤمنین (ع) در خانه ایشان جمع شده بودند . مردم نیز تحت تأثیر جو حاکم، به بهانه بیعت گرفتن از این افراد برای خلیفه اول، راهی منزل حضرت شدند و در این بین حرمت خاندان وحی و دختر نبی و اهل بیت ایشان را حفظ نکردند و بی‎حرمتی‎های بسیاری در آنجا صورت گرفت تا جایی که از آتش زدن درِ خانه هم کوتاهی نکردند .

 علمای اهل تسنن نیز این موارد را در کتاب‎های خود ذکر کرده‎اند که نام کتاب و آدرس آنها را ذکر می‎نمائیم :

• 1. ابن أبى شیبه (متوفى 235 ه.ق) در كتاب خود به نام « المصِّنف » جلد هفتم، ص 432 روایت شماره 37045 (چاپ بیروت) .
• 2. ابن قتیبه (متوفى 276 ه.ق) در كتاب خود به نام « الامامة و السیاسة » ج 1، ص 12، چاپ مصر .
• 3. بلاذرى (متوفى 279 ه. ق) در كتاب خود به نام « انساب الأشراف » چاپ مصر، ج 1، ص 586، تحت عنوان « امر السقیفه » در حدیث شماره 1184 .
• 4. طبرى (متوفى 310 ه.ق) در كتاب خود به نام « تاریخ الاُمم و الملوك » ج 2، ص 443، چاپ بیروت .
• 5. مسعودى (متوفى 346 ه.ق) در كتاب خود به نام « اثبات الوصیه » ص 142، تحت عنوان حكایة السّقیفه .
• 6. ابن عبد ربّه (متوفى 328 ه.ق) در كتاب خود به نام « عقد الفرید » ج 3، ص 64، چاپ مصر .
• 7. شهرستانى (متوفى 548 ه.ق) در كتاب معروف خود « الملل و النّحل » ، ج 1، ص 57، چاپ بیروت .
• 8. ابن ابى الحدید (متوفاى 655 ه. ق) در « شرح نهج البلاغه » ، ج 2، ص 56 چاپ بیروت .
• 9. اسماعیل عمادالدین (متوفى 732 ه.ق) در كتاب خود به نام « المختصر فى أخبار البشر » ، چاپ مصر، ج 1، ص 156 .
• 10. عمر رضا كحاله در كتاب خود به نام « أعلام النساء » ، چاپ بیروت ، در قسمت حرف «فاء» ذیل نام فاطمه بنت محمد (صلى الله علیه و آله) .

شهادت حضرت محسن (علیه السلام) :

گفتیم که مردم بی‎وفای آن عصر به دنبال تحریک برخی به در خانه دختر رسول خدا (ص) آمدند و نسبت به وصی پیامبر اکرم ، امیرالمؤمنین علی (ع) بی‎حرمتی کردند و این هجوم به خانه وحی ، ضایعاتی را در پی داشت و حضرت زهرا علیهاالسلام ، عزیز رسول خدا، همو که پیامبر اکرم بارها در موردش فرموده بود: « کسی که دخترم ، فاطمه را آزار دهد، مرا آزار داده و کسی که مرا آزار دهد باعث ناخشنودی خــــــدا می‎شود » را صدمه زدند. از جمله این که باعث شدند حضرت ، فرزند شش ماهه‎اش را که رســــول خدا نامش را « محسن » نهاده بود را سقط نماید. در بسیاری از منابع عامه نیز به سقط حضرت محسن بن علی علیهماالسلام اشاره شده است که نام آن منابع را ذکر می‎نماییم:

• 1. ابن شهر آشوب در كتاب « المناقب » خود ج 3، ص 132، از كتاب «المعارف» ابن قتیبه دینورى این واقعه را نقل کرده است .
• 2. مسعودى در « اثبات الوصیه » ص 142 .
• 3. شهرستانى در كتاب « الملل و النحل » چاپ بیروت، ج 1، ص 57 .
• 4. ذهبى در كتاب « المیزان الاعتدال » ج 1، ص 139، رقم 552 .
• 5. صفدى در كتاب خود به نام « الوافى بالوفیات » ، ج 6، ص 17.
• 6. الاسفرائینى التمیمى در كتاب « الفرق بین الفرق » ، ص 107.
• 7. الحموئى الجوینى الشافعى در كتاب « الفرائد السمطین » ، ج 2، ص 35 .
• 8. ابن ابى الحدید معتزلى در « شرح نهج البلاغه » ، چاپ بیروت، ج 14، ص 192.

 نارضایتى‎هاى حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) از برخی صحابه :

از جمله مسائل قابل طرح و بحث كه مربوط به روزهای آخر زندگی حضرت زهرا (س) می‎شود مسئله ناراضى بودن حضرت زهرا (س) از برخی صحابه رسول خدا است (كه این نارضایتى حضرت فاطمه علیهاالسلام، موجب نارضایتى رسول خدا و در نتیجه نارضایتى خداوند بارى تعالى را در پی داشت و دارد) . ما در این جا با ذكر اسناد و مداركى از علمای اهل تسنن كه از معتمدین و بزرگان ایشان هستند، این مسئله و دلائل آن را مورد بررسى قرار می‎دهیم.

قسمت اول ، تدفین شبانه : از دلایلى كه نارضایتى حضرت زهرا (علیهاالسلام) را مى‎رساند و علماى اهل تسنّن در منابع خویش ذكر كرده‎اند، تدفین مخفیانه و شبانه است. به راستى چرا باید دختر بزرگوار حضرت رسول اكرم (صلى الله علیه وآله) وصیت نمایند تا ایشان را بدینگونه و شبانه تدفین نمایند؟! و کسی بر پیکر مطهر ایشان نماز نخواند؟!

پاسخ این سؤال در لابلاى كتب اهل تسنن موجود می‎باشد:

• 1. محمدبن اسماعیل بخارى در الصحیح، ج 5، ص 177، چاپ احیاء الثرات ـ بیروت.
• 2. احمد البیهقى در السنن الكبرى، ج6، ص 300، چاپ بیروت.
• 3. مسلم بن الحجّاج القشیرى در الصحیح، ج3، ص 1380، چاپ مصر.
• 4. ابن اثیر در كتاب « الكامل فى التاریخ » ج 2، ص 126 .
• 5. حافظ عبدالدّین محمد بن أبى شبیه، ج 4، كتاب المصّنف، ص 141 « انّ علیّاً دفن فاطمه لیلاً » .
• 6. اُبى فلاح الحنبلى در كتاب شذرات الذهب، ج 1، ص 15،چاپ قاهره آورده است : « و غسَّل فاطمةُ، اسماء بنت عمیس و على علیه السلام و دفنها لیلاً » ، به راستى چرا باید دختر بزرگوار حضرت رسول اكرم صلى الله علیه وآله وصیت نمایند تا ایشان را بدینگونه و شبانه تدفین نمایند؟! و کسی بر پیکر مطهر ایشان نماز نخواند؟!
• 7. سیوطى در كتاب الثغور الباسمه، ص 15، چاپ بمبئى آورده است : « و غَسلها زوجها على، و صَلّى علیها و دفنها لیلاً »؛ همسرش علی او را شبانه غسل داد، بر او نماز خواند و دفنش کرد.
• 8. عبدالرحمن بن عمرو الدمشقى در كتاب تاریخ أبى ذرعة ج1، ص 290 چاپ دمشق گوید: « توفّیت فاطمة، بعد رسول الله (صلى الله علیه وآله) بستّه اشهر، فدفنها على بن ابى طالب لیلاً » ؛ فاطمه شش ماه پس از پیامبر رحلت کرد و علی (علیه السلام) شبانه دفنش کرد.
• 9. ابن ابى الحدید در شرح نهج البلاغه ج 6، ص 50 .

لازم به یادآورى است كه در منابع ذكر شده در این قسمت از اهل تسنن، علاوه بر تدفین شبانه به مورد دیگرى نیز توجّه شده بود و آن اعراض حضرت زهرا (علیهاالسلام) از خلیفه اول و عدم تكلّم ایشان با او تا زمان وفات است و این خود نیز دلیلى دیگر بر غضب حضرت فاطمه (علیهاالسلام) بر ایشان است.

 

قسمت دوم ، خطبه حضرت زهرا (علیهاالسلام) در مسجد و در بستر بیمارى : در منابع اهل تسنن به مطلب ناراضى بودن حضرت فاطمه علیهاالسلام از شیخین(خلیفه اول و خلیفه دوم) تصریح شده است :

• 1. ابن قتیبه در كتاب الامامة و السیاسة، ص14، و نیز محمد بن یوسف گنجى شافعى در باب 99 كفایة الطالب . از دیگر مصادرى كه گواه بر خشم و غضب حضرت زهرا (علیهاالسلام) بر برخی از صحابه است خطبه ایشان در مسجد است كه در مصادر اهل تسنّن خطبه مذكور ضبط شده است :
• 2. در قدیمی‎ترین نسخه در كتاب بلاغات النساء ، نوشته ابوالفضل احمد بن ابى طاهر مروزى، که متولد 204 و متوفاى 280 هجرى است حاوى خطبه‎هاى بلیغ زنان عرب است . آیا الفاظ سنگین و سرشار از استدلال خطبه فدکیه، دلیل بر مصائب و رنج‎هاى وارده بر حضرت زهرا علیهاالسلام بعد از وفات پدر بزرگوارشان نیست ؟!
• 3. بلاغات النساء، صص 23 و 24، چ بیروت .
• 4. ابن ابى الحدید، شرح نهج البلاغه، ج 4، ص78 .
• 5. المناقب، احمد بن موسى كه سند آن منتهى به عایشه است .
• 6. السقیفه، ابوبكر احمد بن عبدالعزیز جوهرى كه از بزرگان اهل تسنن است و در كتابش به سندهاى مختلف این خطبه را نقل كرده است .

 
پس از چند روز حضرت در اثر مصائب و لطمات وارده در بستر بیمارى قرار گرفتند و هنگامى كه خبر به زنان مهاجر و انصار رسید شاید براى جبران و كاهش اشتباهات مردانشان به عیادت آمدند و از احوال حضرت پرسیدند؟ حضرت در پاسخ به این سؤال فرمودند: « قالت: اصبحتُ و الله عائفة لدنیا كنّ ، قالیةً لرجالكنّ » ؛ « به خدا سوگند صبح كردم در حالى كه از دنیاى شما بیزارم و بغض مردان شما در دلم جاى گرفت » .

آیا این سخنان كسى نبود كه پیامبر (صلى الله علیه و آله) درباره‎اش فرمود: من به شادى‎اش شادمان هستم و در ناراحتى او ناراحت... ؟!!

و از طرفى در كتب اهل تسنن آمده است كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) در مورد حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) فرمودند : « فاطمةُ بضعة منى، فمن أغضبها، أغضبنى » ؛ فاطمه پاره تن من است، غضب او ، غضب و ناراحتی من است . لازم به ذکر است که علامه امینى در جلد 7 كتاب الغدیر ، صفحه 232 نام شصت تن از علماى اهل تسنن را ذكر كرده‎اند كه حدیث فوق را در كتب خویش آورده‎اند و یا این كه « ان اللهَ تبارك و تعالى یغضبُ لِغضب فاطمة و یرضى لرضاها » و نیز « من غضبت علیه ابنتى فاطمة غضبتُ علیه و من غضبتُ علیه غضب الله » ؛ چه شده است كه حال ، آن بانوى بزرگوار اینگونه سخن مى‎گویند و این چنین نارضایتى خویش را اعلام مى‎كنند! آیا بهانه‎اى و ابهامى براى كسى در طول تاریخ باقى مى‎ماند؟!

پس بنابر آنچه خود اهل تسنن به آن اقرار دارند غضبناك بودن حضرت زهرا (علیهاالسلام) از آنان در مورد صدمه زدن ایشان از جانب برخی از صحابه و تابعین آنان مسلم است و بنابر احادیث صحیح السند كه متفق بین علماى اهل تسنن است صدمه به حضرت زهرا (علیهاالسلام)، اذیت رسول خدا و آزار خدا را به دنبال دارد و هر كس كه اطلاع اندكى از آیات قرآن داشته باشد ، نتیجه خواهد گرفت : به راستى چرا تنها دخت رسول اكرم (صلى الله علیه و آله با فاصله‎اى اندك ، شبانه ، با دلى پر درد به دیدار حق مى‎رود و تا كنون نیز مزارش مخفى مانده است؟! آیا این سند زنده‎اى از مصائب و مظلومیت‎هاى ایشان نمى‎باشد؟!

اولاً : صدمه به حضرت زهرا (علیهاالسلام) كه همان اذیت و آزار پیامبر (صلى الله علیه و آله) است باعث غضب الهى و دور شدن از رحمت خداوند در دنیا و آخرت مى‎گردد :

« ان الذین یؤذون الله و رسوله لعنهم الله فى الدنیا و الآخرة و اعدّلهم عذاباً مهینا » (احزاب : 57) ؛ آنان كه خدا و رسول او را به عصیان و مخالفت اذیت مى‎كنند خدا آنها را در دنیا و آخرت لعن كرده (و از رحمت خود دور فرموده) بر آنان عذابى خوار كننده مهیا است .

« والذین یؤذون رسول الله لهم عذابٌ الیم » (التوبه:61) ؛ و براى آنان كه رسول خدا را اذیت كنند، عذاب دردناكى است  .

 
ثانیاً : هر كس كه مورد غضب الهى واقع شود گمراه است. چرا كه « و من یحلل علیه غضبى فقد هوى » (طه /81 ) ؛ و هر كس مستوجب خشم من گردید همانا خوار و هلاك خواهد شد .

ثالثاً : هر كس كه مورد غضب الهى واقع شود را نمى‎توان دوست و یاور قرار داد چون كه خداوند مى‎فرماید : « یا ایهاالذین آمنوا لا تتولّوا قوماً غضب الله علیهم » (ممتحنه :13) ؛ اى اهل ایمان هرگز قومى را كه خدا بر آنان غضب كرده یار و دوستدار خود نگیرید .

پس به فرمان خداوند نباید آنان را كه خدا و رسولش را مورد غضب قرار داده‎اند ، دوست داشت چرا كه خدا و رسولش ، به غضب فاطمه علیهاالسلام غضبناك و به اذیت او خشمناك مى‎شوند .

« تــــــــــــــوجّه ، تــــــــــــــــوجّه »

دوباره این سؤال را از تمام کسانی که انصاف و وجدانی بیدار دارند می پرسیم : به راستى چرا تنها دخت رسول اكرم (صلى الله علیه و آله) که پیامبر بارها فرموده بود : « هرگاه دلتنگ بهشت می شوم سینه فاطمه را می بویم » و به اعتراف تاریخ که پیامبر دستهای این بانوی دو سرا را می بوسیدند ؛ با فاصله‎اى اندك پس از رحلت پیامبر اکرم ، شبانه، غسل می شود، کفن و دفن می شود و با دلى پر درد به دیدار حق مى‎رود و تا كنون نیز مزارش مخفى مانده است؟! آیا این سند زنده‎اى از مصائب و مظلومیت‎هاى ایشان نمى‎باشد؟