مقدار قند خون طبيعي چقدر است؟
ميزان آن به طور طبيعي در حالت ناشتا يعني 70 تا 110 ميلي‌گرم در هر صد سي‌سي خون مي‌باشد.

2- ديابت چيست؟
ديابت يا بيماري قند به علت بالا بودن مداوم قند خون ايجاد مي‌شود.
علت افزايش قند خون عبارت است از:
1 – لوزالمعده قادر به ترشح ميزان کافي انسولين نيست.
2 – سلول‌هاي بدن قادر به مصرف دقيق و مشخص قند خون نمي‌باشد.
مواد قندي (کربوهيدرات‌ها) پس از گوارش و هضم به گلوکز تبديل شده که مهمترين قند ياده است و پس از ورود به جريان خون به عنوان سوخت براي سلول‌هاي بدن به کار مي‌رود.
زمانيکه انسولين به مقدار کافي در بدن موجود نباشد و يا کار خود را به خوبي انجام ندهد قند به مقدار زياد در جريان خون باقي مي‌ماند.

3-مقدار قند خون طبيعي چقدر است؟
ميزان آن به طور طبيعي در حالت ناشتا يعني 70 تا 110 ميلي‌گرم در هر صد سي‌سي خون مي‌باشد.

4- تشخيص ديابت در چه زماني مطرح مي‌شود؟
اگر ميزان قند خون ناشتا حداقل در دو آزمايش بيش از 126 ميلي‌گرم در هر صد سي‌سي خون باشد، تشخيص ديابت را مي‌توان مطرح کرد.

5- اهميت اندازه‌گيري قند خون در چيست؟
آزمايش قند خون به صورت ناشتا، 2 ساعت پس از مصرف صبحانه و قند عصر همراه با يادگيري چگونگي اندازه‌گيري قند خون و ثبت آن به کنترل بهتر ديابت کمک مي‌کند.
اندازه‌گيري قندخون نشان مي‌دهد که پاسخ بدن به رژيم غذايي و برنامه ورزشي و داروها و انسولين چگونه است.

6- چگونه متوجه بيماري ديابت شويم؟
براساس علايم ديابت در بيماران، هر چند که بايد به خاطر داشته باشيم در بيماران ديابتي نوع 2 شروع اين علامت‌ها ممکن است به طور تدريجي باشد و حتي فرد مبتلا هيچ‌يک از علايم ديابت را تجربه نکند و يا اينکه تا سالها ديابت او تشخيص داده نشود

7- علايم ديابت چيست؟
يک يا چند علايم زير مي‌تواند نشانه ديابت باشد:
1 – تشنگي بيش از حد
2 – تکرر ادرار (افزايش دفعات ادرار)
3 – کاهش وزن
4 – خستگي و احساس از دست دادن انرژي
5 – تاري ديد
6 – خشکي و خارش پوست
7 – عفونت‌هاي عود کننده مانند برفک، عفونت‌هاي دستگاه ادراري و عفونت‌هاي پوستي
8 – از بين رفتن حس بخش‌هاي مختلف اندمها در قسمت انتهايي مانند احساس گزگز و مور مور در پاها

8- تفاوت ديابت نوع يک با دو چيست؟
ديابت نوع يک را ديابت وابسته به انسولين نيز مي گويند، اين نوع ديابت به دليل بروز علايم به سرعت تشخيص داده مي‌شود و درمان شروع مي‌شود.
ديابت نوع دو يا ديابت غيروابسته به انسولين، در آن علايم پرکنومي پديدار مي‌شود و معمولاً چندين سال طول مي‌کشد تا شخص از بيماري خود آگاهي يابد. اغلب اين بيماران با رعايت رژيم غذايي و ورزش درمانمي‌شوند. گاهي اوقات براي رساندن قند خون به ميزان طبيعي از قرص‌هاي خوراکي پايين آورنده قند خون و يا انسولين هم استفاده مي‌شود.

9- ديابت نوع يک در چه افرادي ديده مي‌شود؟
در افراد مبتلا به ديابت نوع يک انسولين يا اصلاً توليد نمي‌شود و يا به مقدار ناچيز توليد مي‌شود، بدن نمي‌تواند از قند (سوخت) حاصل از مصرف غذاها استفاده نمايد و کاهش وزن شديد پديد مي‌آيد. در اين حالت سلول‌هاي بتاي لوزالمعده تخريب شده و انسولين کافي نمي‌سازد و بدن به تزريق انسولين نياز دارد.

10- ديابت نوع دو در چه بيماراني ديده مي‌شود؟
ديابت نوع 2 شايعترين شکل بيماري قند است به طوري که 95 – 90 درصد مبتلايان به ديابت از اين نوع بيماري رنج مي‌برند.
در اينحالت سلول‌هاي بدن پاسخ‌دهي مناسب به انسولين موجود در خون ندارند و به تدريج توليد انسولين توسط سلول‌هاي بتا نيز کاهش مي‌يابد. پس بعضي از افراد ديابتي نوع 2 به مصرف قرص‌هاي خوراکي پايين آورنده قند خون يا تزريق انسولين نياز پيدا مي‌‌کنند

11- در چه افرادي احتمال ابتلا به ديابت نوع دو بيشتر است؟
1 – وجود سابقه خانوادگي ديابت
2 – وزن بالا
3 – سن بالاي 40 سال
4 – سابقه ديابت در دوران بارداري
5 – مصرف داروها مانند کورتون
6 – فشار خون بالا
7 – سابقه حمله قلبي يا سکته مغزي

پرسشهاي متداول در ارتباط با ديابت و روزه داري :

1 – من بيماري قند دارم و در حال حاضر براي پايين آوردن قند خونم از قرص قند استفاده مي‌کنم، آيا مي‌توانم امسال روزه بگيرم؟
در صورتي که شما به بيماري مزمن ديگري که پزشک مربوطه شما را از گرفتن روزه به علت آن منع کرده است) مبتلا نيستيد و در حال حاضر قند خونتان در حد قابل قبولي (در حالت ناشتا زير 160) است و اخيراً دچار افت قند خون نشده‌ايد، به احتمال زياد مي‌توانيد روزه بگيريد.

2 – آيا دخترم که ديابتي است و انسولين تزريق مي‌کند هم مي‌تواند روزه بگيرد؟
بعيد به نظر مي‌رسد که ايشان بتوانند روزه‌داري را تحمل کنند. البته اگر اصرار برروزه داشتن دارد، در صورتي که انسولين زيادي مصرف نمي‌کند و طي روز دچار افت قند خون نمي‌شود، با احتياط کامل(زير نظر پزشک خود جهت تنظيم رزيم غذايي وانسولين) و رعايت نکاتي که بيان خواهد شد ممکن است بتواند دوره روزه‌داري را بدون خطر پشت سر بگذارد.(حتما با پزشک خود مشورت کند)

3 – آيا اگر من روزه بگيرم ممکن است دچار عوارض بشوم؟
خطرناکترين عارضه روزه‌داري، کاهش بيش از حد قند خون است. شما طي روزه‌داري بيش از هر چير بايد مراقب باشيد که قند خونتان زياد افت نکند.

4 – چگونه مي‌توانم بفهمم که قند خونم پايين آمده است؟
افت قند خون با علامتهايي مانند ضعف و بي‌حالي شديد، عرق سرد فروان، تپش قلب، سرگيجه، تاري ديد، گرسنگي شديد و لرزش بدن و در نهايت بيهوش شدن مشخص مي‌گردد.

5 – اگر وسط روز دچار افت قند خون شدم، چه کنم؟
در صورتي که شما گلوکومتر (دستگاه اندازه‌گيري کننده قند خون) در اختيار داريد فوراً قند خونتان را اندازه بگيريد.
در صورتي که قند خونتان کمتر از 50 باشد. حتماً روزه خود را افطار کنيد. اگر گلوکومتر نداريد، با پيدايش علايم کاهش قند خون، سريعاً روزه خود را افطار نماييد و با مصرف شربت يا شيريني مختصر از عوارض بعدي پيشگيري کنيد.

6 – آيا روزه گرفتن رژيم محسوب مي‌شود يا اينکه طي ماه رمضان هم بايد رژيم خاصي را رعايت کنم؟
رعايت رژيم ديابتي براي شما الزامي است. شما طي ماه رمضان بين افطار تا اذان صبح مواد غذايي مصرف مي‌کنيد لذا بايد نکاتي را رعايت نماييد که قند خون شما در اين فاصله بيش از حد بالا نرود.

7 – آيا ميزان کل مواد غذايي مصرفي‌ام در ماه رمضان بايد مانند رژيم قبلي باشد؟
بله حتماً، شما نبايد کالري دريافتي خود را در ماه رمضان نسبت به قبل افزايش دهيد. به ويژه مصرف مواد قندي شيرين از جمله زولبيا و باميه را محدود کنيد. در صورت تمايل شديد به مواد شيرين مي‌توانيد از مربا يا نوشابه‌هاي رژيمي استفاده نماييد و يا هنگام افطار دو عدد خرما همراه با نوشيدني مانند چاي مصرف کنيد.

8 – وعده‌هاي غذايم بايد به چه صورت باشد؟
بهتر اين است که با يک افطار ساده (مثلاً مشابه صبحانه) آغاز کنيد و شام را بلافاصله 2 – 1 ساعت بعد صرف نماييد.
قبل از خوابيدن هم مي‌توانيد غذاي مختصري (مشابه عصرانه) بخوريد. سحري را هم حتماً ميل کنيد.

9 – اگر براي خوردن سحري نتوانستم بيدار شوم چه کنم؟
بهتر است از روزه گرفتن در آن روز منصرف شويد.

10 – نوشيدن آب و مايعات غيرقندي تا چه اندازه مجاز است؟
بهتر اين است که آب کافي بنوشيد تا طي روز دچار کمبود آب بدن نشويد. توصيه مي‌شود بعد از خوردن سحري و قبل از شروع روزه، حداقل 2 – 1 ليوان آب بنوشيد.

11 – آيا رفتن مرا به مهماني‌هاي افطار صلاح مي‌دانيد؟
مسلماً شرکت در جمع خانواده و دوستان از نظر روحي بسيار برايتان مناسب است اما چه در ماه رمضان و چه در غير آن، هيچ‌گاه در مهماني‌ها فراموش نکنيد که ديابتي هستيد تا سالها با سلامت کامل به زندگي ادامه بدهيد.

12 – اگر بعد از افطار احساس کردم قند خونم بالاست چه کنم؟
در صورت امکان قند خونتان را اندازه‌گيري کنيد اگر بالاي 250 بود بايد شب بعد از رزيم غذايي خود کم کنيد(20در صد از مواد غذايي که ميل مي کنيد کم کنيد) وتا زماني که قند خونتان همچننان بالا است رزيم غذاييتان را بهتر کنترل کنيد مي توانيد از مشاور تغذيه خود يا پزشکتان کمک بگيريد تا دچار مشکل نشويد به هر حال متوجه باشيد که اگر قند خونتان هنگام شب بالا باشد، نتايج مثبت روزه‌داري عايد شما نخواهد شد.

13 – اگر هنگام سحر احساس کردم قند خونم بالاست چه کنم؟
در اين صورت هم اگر قند خونتان بالاي 200 باشد بايد از مواد غذايي سحري خود 20 درصد کم کنيد، اما اگر قند خونتان بالاي 350 بود، توصيه مي‌شود که اصلاً روزه نگيريد و حتما با پزشکتان مشورت کنيد.)

14 – اگر طي روز استراحت کنم بهتر است يا مي‌توان فعاليت بدني نيز داشته باشم؟
فعاليت بدني شما بايد در حد معمول باشد و استراحت زياد به نفع شما نيست. اموري که به فعاليت جسمي شديد نياز دارد را بهتر است بعد از ظهرها انجام ندهيد تا از افت شديد قند خون پيشگيري نماييد.

15 – چگونه ورزش کنم؟
ورزش سبک 15 – 10 دقيقه‌اي هنگام صبح احتمالاً برايتان مناسب است اما ورزش هنگام بعد از ظهر و قبل از افطار مي‌تواند مشکل‌ساز باشد. بايد در صورت امکان طي شب‌ها چند ساعت بعد از بعد از افطار زماني را به ورزش اختصاص دهيد.

16 – در ماه رمضان قرص‌هايم را در چه زماني مصرف کنم؟
به طور کلي قرص‌هاي مصرفي صبح و ظهر را همزمان هنگام افطار و قرص شبانه را پيش از سحري مصرف نماييد.
البته اگر قند خونتان تحت کنترل مي‌باشد، ممکن است تحت نظارت پزشک بتوانيد تعداد قرص‌هايتان را کاهش دهيد.

17 – اگر فراموش کردم قرصم را مصرف کنم چه بايد بکنم؟
از آنجا که عدم مصرف مايعات طي روز مي‌تواند به غليظ شدن خون و بالاتر رفتن قند خون و عوارض ديگر منجر شود. لذا توصيه مي‌شود حتماً قرص خود را به موقع مصرف کنيد و اگر فراموش کرديد، خصوصاً در صورتي که معمولاً قند خونتان بالاست، بهتر است آن روز را روزه نگيريد.

18 – بهترين زمان براي آزمايش قند خون در ماه رمضان کدام است؟
مسلماً ايده‌آل است که هر بيمار ديابتي که روزه مي‌گيرد گلوکومتر در اختيار داشته باشد و قبل از افطار، دو ساعت بعد از افطار و پيش از سحري، قند خون خود را اندازه‌گيري نمايد.
اما در صورتي که گلوکومتر در دسترس نداريد، بهتر است آزمايش‌هاي خود را تحت نظارت پزشک و در زمان تعيين شده انجام دهيد در ماه رمضان بررسي قند خون ناشتا بايد قبل از افطار صورت گيرد که اين بسيار کمک کننده است.

19 – آيا روزه بگيرم چربي خونم هم پايين خواهد آمد؟
اگر رژيم خود را رعايت کنيد، مي‌توانيد منتظر کاهش کلسترول و تري‌گليسريد خونتان باشيد. اين مسأله در پيشگيري از بيماريهاي قلبي – عروقي هم به شما کمک مي‌:ند. طي ماه رمضان رژيم غذايي در بسياري از خانواده‌‌هاي حاوي مواد قندي و نشاسته‌اي فراوان است که ضمن اثر نامطلوب بر قند خون، تري گليسريد خون را هم بالا مي‌برد.

20 – آيا افراد ديابتي که به نحوي دچار عوارض مزمن ديابت بر کليه، چشم، قلب و ... شده‌اند، مي‌توانند روزه بگيرند؟
ممکن است برخي از اين افراد با روزه گرفتن دچار مشکل حادي نشوند ولي براي پيشگيري از پيشرفت عوارض مزمن، بهتر است روزه نگيرند و يا با متخصص مربوطه مشورت کنند.