آغوز (شيري كه چند روز اول بعد از زايمان ترشح مي شود) با وجود اينكه حجم كمي دارد براي تأمين نيازهاي كودك كافي است همچنين داراي موادي است كه كودك را در مقابل بيماريها و عفونتها مقاوم مي كند. از مزاياي ديگر شير مادر آن است كه به راحتي قابل هضم مي باشد و ايجاد حساسيت و آلرژي نمي كند و كودكاني كه شير مادر مي خورند كمتر به بيماريهاي عفوني و اسهال مبتلا مي شوند. شيرمادر ضريب هوشي كودك را افزايش مي دهد.

از چه زماني تغذيه با شير مادر بايد شروع شود؟

شيردادن به كودك بايد هر چه زودتر بعد از زايمان شروع شود. ترجيحاً ظرف نيم ساعت اول بعد از زايمان و حداكثر يك تا دو ساعت اول بعد از زايمان بايد تغذيه كودك با شير مادر آغاز شود.

شيرمادر از ابتلاي كودك به چه بيماريهايي جلوگيري مي كند؟

در ماههاي اول تولد كه شيرخوار بيش از ساير مواقع در معرض خطر است، شيرمادر او را از ابتلا به بسياري از بيماريها حفظ مي كند. تغذيه با شير مادر ابتلا به بيماريهاي اسهالي و عفونتهاي تنفسي و مرگ ناشي از آنها را بشدت كاهش مي دهد. ضمناً از ابتلا به عفونت هاي گوش مياني، مننژيت و عفونت دستگاه ادراري مي كاهد. ميزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژي در شيرخواراني كه از شيرمادر استفاده مي كنند بسيار كمتر است. بويژه در خانوده هايي كه پدر يا مادر و يا يكي از افراد خانواده مبتلا به نوعي بيماري آلرژيك هستند تغذيه كودك با شيرمادر نجات بخش است.

چرا شير مادر؟

يكي از عللي كه شير مادر توسط متخصصان براي كودكان تجويز مي شود، اين است كه شير مادر اسيدي تر بوده و محتوي ايمونوگلوبين A و مواد ديگري است كه مانع رشد يكي از علل اصلي اسهال، اشيرشياكلي، Ecoli مي شود.

شير مادر حاوي چيست؟

چربي و پروتئين شير مادر بهتر از چربي و پروتئين شيرهاي ديگر هضم و جذب مي شود. به همين دليل دردهاي قولنجي، جمع شدن گاز، استفراغ و حساسيت نسبت به پروتئين در اين شيرخواران كمتر مشاهده مي شود. تركيب شير مادر همراه با رشد شيرخوار تغيير پيدا مي كند. چربي شيرمادر در شروع هر وعده شيردهي كمتر است و سپس ميزان آن تدريجاً بيشتر مي شود. اين تغييرات كمك بزرگي به سير نگه داشتن و افزايش وزن شيرخوار مي كند.
به سبب ويژگي هاي چربي شير مادر، شيرخوار پرخوري نمي كند و خوب وزن مي گيرد، در نتيجه مبتلا به چاقي ناشي از مصرف شير مصنوعي كه زمينه ساز بيماريهاي قلبي و عروقي، مفصلي و ديابت دربزرگسالي است نمي شود. ضمناً در شيرخواراني كه از شير مادر تغذيه مي كنند مشكل افزايش كلسترول در بزرگسالي و خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي ـ عروقي كمتر است.

آيا در دوران شيردهي مادر مي تواند هرچيزي بخورد؟

هرچيزي كه بخوريد و بنوشيد، از طريق شير به كودكتان انتقال مي يابد. اگر خود يا شوهرتان درخانواده سابقه آسم يا حساسيت داريد، سعي كنيد در دوران شيردهي از مصرف غذاهاي حساسيت زا مانند گندم، لبنيات، تخم مرغ، آجيل و ماهي (بخصوص ماهي صدف) و ادويه جات، پرهيز كنيد. ضمناً ميوه هاي دانه دار(تخم دار) وديگرغذاهاي حاوي فيبر، براي معده سنگين است. اگر مقدار زيادي از اين ميوه ها مصرف كنيد ممكن است كودك دچار دل درد شود.

خطرهاي تغذيه مصنوعي براي كودك و مادر چيست؟

اختلال در پيوند عاطفي مادر و كودك، افزايش عدم تحمل به غذا و ابتلا به حساسيت، ابتلا بيشتر به عفونت هاي تنفسي وبيماريهاي اسهالي، افزايش خطر ابتلا به برخي يبماريها مانند فشارخون و …، اسهال هاي مزمن، چاقي، سوء تغذيه و كمبود ويتامين A، بهره هوشي كمتر، افزايش احتمال مرگ و مير، افزايش خطر ابتلا به كم خوني، سرطان پستان و تخمدان، احتمال حاملگي زودرس از خطرات تغذيه با شيرخشك است.

پدران چه نقش مؤثري در تغذيه شيرخوار با شير مادر دارند؟

در نگهداري كودك (بغل كردن، آرام كردن، بازي كردن و حمام كردن) و مراقبت از ساير فرزندان و بردن آنهابه مدرسه، خريد كردن و كمك در كارهاي منزل به همسر خود ياري رسانند تا آنها بتوانند به بهترين وجهي كودك خود را با شير مادر تغذيه نمايند. همچنين با توجه به اينكه مادران در طي دوران حاملگي و شيردهي نياز به غذاي اضافي دارند، پدران بايد سعي كنند از انواع موادغذايي در دسترس (انواع گوشت ها، لبنيات، نان، غلات و سبزي و ميوه) تا آنجا كه امكان دارد برايشان فراهم كنند و مطمئن شوند كه همسرانشان به قدر كافي از هر يك از موادغذايي بخورند و با كمك وكاستن از مسؤوليت هاي همسرانشان براي آنها امكان استراحت بيشتر را فراهم كنند. پدران همواره همسر خود را به دادن شير مادر و ادامه آن تشويق كنند و با اعتقادات نادرست اطرافيان كه موجب ترديد مادر در شيردهي مي شود مقابله كند.