بياباني‌ به نام لب



لب‌ يكي از نواحي پوست است كه بيشتر از هر جاي ديگر در معرض هوا و آفتاب قرار دارد و به همين علت هم بيشتر مستعد مشكل خشكي و ترك‌خوردگي است.

اگر خوب از لب‌هايتان مراقبت نكنيد،گرماي بيش از حد و از دست رفتن آب بدن در اين فصل، مي‌تواند باعث سوزش و التهاب و حتي خونريزي آنها شود.

متخصصان معتقدند تماس لب با خميردندان و رژ لب و استفاده از پروتزهاي دندان باعث خشكي‌هاي شديد و خارش لب مي‌شود. حرارت زياد، كم آبي و سرماي شديد هم از عوامل شايع به وجود‌آورنده خشكي‌هاي ساده و ترك‌خوردگي‌هاي لب هستند، همچنانكه بعضي از بيماري‌هاي سيستماتيك نظير پسوريازيس هم سبب پوسته شدن اطراف و روي لب مي‌شود كه در اين صورت مشكل لب با علائم ديگري نيز همراه است.



داشتن لب‌هاي ترك‌خورده، خشك و سوزان بي‌ترديد آزارنده است. براي بسياري از كار‌هايي كه در طول روز انجام مي‌دهيم، از همين لب‌ها استفاده مي‌كنيم. لب اگر سالم نباشد، حتي نمي‌توانيم راحت غذا بخوريم، حرف بزنيم يا لبخند بزنيم.

لب‌هاي شما نمي‌تواند مانند بقيه جاهاي پوست بدنتان در برابر از دست دادن رطوبت مقاومت كند، چرا كه لايه‌هاي پوست لب بسيار نازك هستند. علاوه بر اين لب‌ها لايه محافظتي معمول پوست كه داراي غدد چربي و عرق است را ندارند، به همين علت هم مانند بقيه جاهاي بدن نمي‌تواند خودش را مرطوب نگه دارد ومستعد خشك شدن و ترك‌خوردن است. البته اينها تنها علت خشكي و ترك لب نيستند. با 10 علت شايع اين مشكل و طرز برخورد با آن در اين مقاله آشنا شويد.

1) اين آفتاب داغ!

اگر چه هميشه آب و هوا را در اين مورد مقصر مي‌دانيم اما در واقع همه تقصير‌ها متوجه هوا نيست. تابش خورشيد، اگر از لب محافظت نكنيد، مي‌تواند باعث تبخير رطوبت آن و خشكي شود. اين مسئله در مناطقي كه رطوبت هوا كم‌تر است، بيشتر خودش را نشان مي‌دهد؛ البته وجود باد‌هاي خشك هم در اين مسئله نقش دارد.


نه تنها گرما بلكه سرما هم مي‌تواند لب‌هاي شما را خشك و ترك‌خورده كند، بخصوص در مناطقي كه سوز باد‌هاي سرد زمستان بيشتر است. بنابر اين فكر نكنيد كه در زمستان خبري از خشكي لب نيست. حتي در اين فصل ابري، باد زمستان بيشتر مي‌سوزاند.

2) بستني نيست!

ليسيدن لب يا خيس كردن آن با زبان، برخلاف آنچه به نظر مي‌رسد، باعث خشكي لب و ترك‌خوردن آن مي‌شود چرا‌كه بزاق با ايجاد رطوبت موقت و از بين بردن چربي طبيعي پوست، باعث تبخير بيشتر شده و در نهايت سبب خشكي بيشتر لب مي‌شود.

3) گنج از دست رفته

يكي از علامت‌هاي كم شدن آب بدن، خشكي لب است. در كساني‌كه گرما زده شده‌اند يا به‌علت اسهال آب زيادي از دست داده‌اند، با مشاهده شدت خشكي لب مي‌توان پي به شدت اين كمبود آب برد.

4) آ، ب، ث و دوستان

كمبود بعضي از ويتامين‌ها مانند آ، ب ، ث و املاحي مانند آهن و روي هم مي‌تواند باعث خشكي، پوسته شدن و به‌خصوص ترك خوردن گوشه لب شود. بديهي است وقتي تغذيه‌اي سالم و كامل داريد، اين مسئله نمي‌تواند علت خشكي لب شما باشد.



5)حساس به آرايش

استفاده مكرر از صابون و مواد شيميايي ديگر مثل محصولات آرايشي غير استاندارد و رژ لب‌ مي‌تواند موجب حساسيت پوست لب ‌شود. البته پوسته شدن لب در بيماري‌هايي مانند حساسيت و اگزما شايع‌تر است و مي‌تواند حتي به علت تماس موادي نظير ليموترش و پرتقال به وجود آيد. بهتر است مراقب حجم دهنده‌هاي لب باشيد چون در آنها اغلب موادي به‌كار رفته كه عمدا باعث تحريك و التهاب لب شده و آن‌را بزرگتر و پرتر نشان مي‌دهد.

6 ) قفسه دردسرساز

كساني‌كه نمي‌توانند علتي براي لب‌هاي ترك خورده‌شان پيدا كنند بهتر است سري به قفسه داروهايي كه مي‌خورند بزنند. مصرف بعضي داروها (مانند ترتينوئين،ويتامين آ در مقادير زياد، داروهاي شيمي درماني، دپني سيلامين، ايزونيازيد و فنوتيازين) هم مي‌تواند اين مشكل را ايجاد كند.

7) ترش و سوزان

غذاهاي ترش و مركبات كه اسيدي هستند ممكن است باعث تحريك لب و خشكي و ترك آن شوند. در اين حالت سوزش لب هم ايجاد مي‌شود. علاوه بر اين برشي از پوست انبه هم حاوي ماده‌اي به نام توكسيكودندرون است كه در سم گياه پاپيتال هم وجود دارد و ممكن است به لب آسيب برساند. در ضمن افرادي كه به آجيل حساسيت دارند، بايد مراقب محصولات بهداشتي –آرايشي كه در تركيبشان از دانه‌هاي روغني، بادام و ... استفاده شده، باشند.

8)سدي در راه

انسداد مسير تنفسي بيني (در اثر سرماخوردگي) و درنتيجه نفس كشيدن از دهان هم باعث خشكي لب و سپس پوسته شدن و ترك خوردنش مي‌شود.

9) دودي كه خشك مي‌كند

اين را حتما بارها شنيده‌ايد كه خشكي دهان و لب‌ها از كمترين عوارض سيگار كشيدن است پس ديگر لازم نيست درباره آن توضيح زيادي بدهيم!

10) قارچ‌ها مقصرند

اگر خشكي در گوشه‌هاي لب باشد و سبب ترك خوردن و قرمز شدن و سوزش شديد شود ناشي از عفونت‌هاي قارچي است و در برخي مواقع نيز ترك‌خوردگي‌هاي مزمن در خط مياني لب تحتاني به وجود مي‌آيد كه در كودكان شايع‌تر است و با چرب كردن برطرف نمي‌شود؛ يعني بايد از پمادهاي آنتي بيوتيك استفاده شود.





10 فرمان براي داشتن لب‌هايي سالم




اگر پي در پي دچار ترك‌خوردگي، پوسته شدن و خشكي لب مي‌شويد، بهتر است به پزشك مراجعه كنيد اما روش‌هايي هم هست كه مي‌توانيد خودتان به درمان و پيشگيري از اين مشكل كمك كنيد:

1 - از بيرون رفتن در هواي خشك و گرم و آفتابي تا حد امكان خودداري كنيد يا اينكه با خود به اندازه كافي آب خوردن به همراه داشته و حداقل 5/1 ليتر در روز آب بخوريد.

2 - در زمستان بهتر است علاوه بر استفاده از شال و پوشاندن صورت با آن، با وازلين يا پماد‌هاي ويتامين آ لب خود را چرب كنيد. بهتر است از برق لب، روغن يا رژهاي مخصوص مرطوب كننده لب كه ضد‌آفتاب هم هستند، استفاده كنيد.

برق لب‌هايي كه نرم‌كنندگي بيشتر داشته و در تركيب آن از فلزاتي چون مس استفاده نشده باشد، هم مفيد هستند. معمولا اجزاي مرهم‌هايي كه مخصوص لب هستند از آلوئه ورا، عسل، بابونه، روغن بادام، روغن گل سرخ، لانولين، وازلين، موم، روغن زيتون، كره كاكائو، موم زنبور عسل، ليمو و ويتامين اي و ث ساخته شده‌اند.

3 - از ژل يا رژهايي براي لب استفاده كنيد كه مواد آن طبيعي‌تر بوده و مواد حساسيت‌زا و معطر كمتري در تركيب آن به‌ كار رفته‌است.

4 - به اندازه كافي ميوه و سبزيجات بخوريد. كمبود ويتامين‌ها به‌خصوص ريبوفلاوين، مي‌تواند باعث ترك‌خوردگي گوشه لب‌هاي شما شود.

5 - عادت ليس زدن و گاز زدن و كندن پوست لب‌هايتان را كنار بگذاريد.



6 - هنگام خريد محصولات آرايشي مانندصابون، رژ و كرم‌ از استاندارد بودن آن مطمئن شويد و سعي كنيد از محصولاتي استفاده كنيد كه كمتر حساسيت‌زا بوده و به اصطلاح هايپو آلرژن هستند.

7 - خانه خود را به‌خصوص در زمستان كه بخاري ‌روشن است، مرطوب نگهداريد. براي اين‌كار مي‌توانيد يك كتري روي بخاري گذاشته يا از بخور استفاده كنيد.

8 - سيگار مضرات فراواني براي شما دارد كه خشكي و ترك‌خوردن لب يكي از ساده‌ترين آنهاست، پس به بهانه ترك‌خوردن لب هم كه شده سيگار را كنار بگذاريد.

9 - هيچگاه پوست لبي كه خونريزي و عفونت دارد نكنيد.

10 - اگر خشكي با چرب كردن رفع نشد با توجه به علت خشكي و طبق توصيه پزشك مي‌توان از داروهاي كورتون، آنتي بيوتيك‌ها و ضد قارچ‌ها استفاده كرد.


نويسنده: دكتر مهشيد چايچي
منبع : همشهري