كود كمپوست و اهميت آن در تغذيه گياه

مقدمه

در اين جلسه پيرامون يكي ديگر از كودهاي آلي به نام كود كمپوست توضيحاتي ارائه خواهد شد.

* كود كمپوست

كود كمپوست بقاياي تخمير شده زباله‌هاي شهري و ضايعات زراعي است و به عنوان كود آلي اثرات مثبت و سودمندي در تغذيه گياهان دارد. يكي از مشكلات شهرهاي بزرگ دفع زباله‌هاي خانگي بوده كه بر سلامتي شهروندان نيز تاثير مي‌گذارد. طبق برآوردهاي به عمل آمده روزانه 6 هزار تن زباله در شهر تهران توليد مي‌شود. براي دفع زباله روش‌هايي وجود دارد.

روش‌هاي دفع زباله

- سوزانيدن؛

- دفن زباله؛

- بازيافت.

در روش اول زباله‌هاي سوزانده شده خود مشكلاتي بوجود مي‌آورد. در روش دوم معمولاً زباله‌ها در خارج از شهر دفن مي‌شوند، اما بهترين و مهم‌ترين روش بازيافت زباله‌هاي توليدي است. موادي كه براي انسان در كشاورزي و صنعت مفيد هستند بازيافت مي‌شوند. يعني مواد موجود در زباله به عنوان ماده اوليه يا خام استفاده مي‌شوند. لذا در اين روش، اولين قدم اجراي طرح تفكيك زباله است. بحث توليد كود كمپوست اصولاً درباره‌ي استفاده از بقاياي آلي موجود در زباله‌هاي خانگي است. به عبارت ديگر مواد اوليه كود كمپوست بقاياي آلي زباله‌ها، بقاياي غذا و ميوه، برگ و غيره مي‌باشد.

توليد كود كمپوست

- روش صنعتي؛

- روش سنتي:

الف) روش حوضچه‌اي،

ب) روش توده‌اي سطحي.

توليد كود كمپوست به روش صنعتي توسط سازمان بازيافت انجام مي‌شود. روش صنعتي مراحلي دارد، بدين ترتيب كه پس از تحويل زباله‌ها و مواد ضايع مراحل بعدي كه شامل روش تغذيه، دسته‌بندي، خرد كردن، تخمير و در نهايت خشك كردن و بسته بندي است، انجام مي‌شود.

توليد كمپوست به روش سنتي در حوضچه‌هايي در باغ و يا منزل انجام مي‌شود. بدين صورت كه حوضچه‌هايي به طول 2 تا 9 متر و به عرض 5/1 تا 5/2 متر و به عمق يك متر مي‌سازند. سپس مواد اوليه كمپوست را داخل حوضچه ريخته و چند روز يك بار مواد را بهم زده تا هوا وارد آن شود. معمولا طي 35 تا 45 روز اين مواد آلي توسط موجودات ذره بيني تجزيه و به كود كمپوست قابل مصرف تبديل مي‌شوند. گاهي اوقات داخل حوضچه‌ها مقداري كود اوره اضافه مي‌كنند تا كار پوسيده شدن راحت‌تر انجام گيرد. يا اينكه كرم‌هاي خاكي را در حوضچه‌ها مي‌ريزند تا كمپوست توليدشود و به آن اصطلاحاً ورمي كمپوست (Wermy compost) يا كمپوست توليد شده توسط كرم‌هاي خاكي گفته مي‌شود.

علاوه بر حوضچه‌ها مي‌توان از روش توده‌اي سطحي و بلند استفاده كرد. كمپوست براساس مقدار تجزيه‌شدگي به كمپوست :

الف) ‌تازه؛

ب) خام؛

ج) كامل و تجزيه شده؛ و از نظر اندازه به ريز، درشت و نرم تقسيم‌بندي مي‌شود.

كود كمپوست براي اكثر زراعت‌ها استفاده مي‌شود زيرا از نظر حاصلخيزي و عناصر غذايي اثرات مفيد و مؤثري دارد. كود كمپوست يك نوع كود آلي مي‌باشد هر چند ممكن است بعضي از آلودگي‌هاي ميكروبي را نيز داشته باشد، چرا كه زباله‌اي است كه از منازل گردآوري ‌شده است. نمك موجود در كود كمپوست و فلزات سنگين و عناصر سمي نيز ممكن است مشكل‌زا باشند.

 بنابراين مقدار شوري و عناصر موجود در كود كمپوست را بايد هر ساله كنترل كرد. به عبارت ديگر كود كمپوست بايد از نظر تركيب شيميايي كنترل شود و بسته به نوع ماده اوليه كود كمپوست داراي تركيبات شيميايي متفاوتي است.