وقتي صحبت از آلودگي هوا به ميان مي‏آيد، تصوير خياباني شلوغ و پرترافيك يا دود خارج شده از كارخانه‏هاي صنعتي در ذهن ايجاد مي‏شود. هر چند خودروها و وسايط نقليه از علل اصلي آلودگي هوا هستند اما آلودگي هوا تنها مربوط به خيابان‏ها و مناطق صنعتي نيست،


هواي خانه هم مي‏تواند آلوده باشد.
تاثير اين آلودگي حتي گاهي مي‏تواند خيلي زيان‏آورتر و خطرناك‏تر از آلودگي فضاي بيرون باشد. افراد زمان زيادي از شبانه‏روز را در خانه و فضاهاي بسته مي‏گذرانند. كودكان، سالمندان و بيماران كه در برابر آلودگي هوا آسيب‏پذيرتر هستند بيشتر از ديگران در خانه هستند، به همين دليل لازم است به آلودگي هواي خانه و راه‏هاي كاهش آن بيشتر توجه شود. براي شناسايي و بررسي منابع آلودگي هوا در قسمت‏هاي مختلف خانه با ما همراه شويد.

گياهان هواي خانه را تميز مي‌كنند
وجود گل و گياهان در خانه در كاهش آلودگي هواي خانه موثر است. گياهان دي‏اكسيدكربن را به اكسيژن تبديل مي‏كنند. هوا را تصفيه مي‏كنند و قادرند آلاينده‏هاي مضر را از بين ببرند.
با وجود گياهان هوا تميزتر شده و رطوبت هوا به طور طبيعي حفظ مي‏شود. بررسي‏ها نشان داده است علايمي مانند سردرد، استرس، خواب‏آلودگي و سرماخوردگي در صورت وجود گل و گياه در خانه كاهش پيدا مي‏كند.

هواي تميز در خانه در سلامت افراد خانه تاثير زيادي دارد.
وجود گياه در خانه موجب تصفيه هوا مي‏شود. گياهاني مانند پيچك، فيكوس، شيپوري، زنبق، سرخس، گل داوودي و نخل مرداب در از بين بردن آلاينده‏هاي شيميايي موجود در هواي خانه مانند رنگ، محلول‏هاي شوينده و دود سيگار موثرترند. در واقع اين گياهان آپارتماني فيلترهاي طبيعي تصفيه هوا هستند.


بررسي‏ها نشان داده است كه گل و گياهان آپارتماني مي‏توانند كيفيت هوا را بهتر ‏كنند.
در واقع گياهان آپارتماني قادرند 87 درصد سموم هوا را طي 24 ساعت از بين ببرند. براي تميز نگه داشتن هواي خانه‏اي با مساحت 167 مترمربع تعداد 15 تا 18 گياه آپارتماني با اندازه‏اي حدود 15 تا 20 سانتي‏متر توصيه مي‏شود. گياهان مي‏توانند انواع مختلف سموم از جمله آمونياك، فرمالدييد، منوكسيدكربن، بنزن، زايلن و تري‌كلرواتيلن را از بين ببرند.


گياهان آپارتماني در كاهش ميزان گاز ازن كه يكي از مهم‌ترين گازهاي آلوده كننده هوا است نيز نقش دارند.
تحقيقات پژوهشگران دانشگاه پنسيلوانيا نشان داده است‌، گياهان آپارتماني سطح ازن در فضاهاي بسته را كاهش مي‏دهند. توصيه مي‏شود براي تصفيه آلاينده‏هاي مختلف انواع گياهان را در خانه نگهداري كنيد.


گياهان خستگي و سرماخوردگي را از بين مي‏برند
طبق نتايج تحقيقات پژوهشگران دانشكده كشاورزي دانشگاه نورث‎وي گل‏ها و گياهان آپارتماني مي‏توانند با افزايش رطوبت و كاهش گرد و غبار مشكلاتي مانند خستگي، سرفه، گلودرد و ساير علايم و مشكلات مرتبط با سرماخوردگي را تا 30 درصد كاهش دهند. فرمالدييد در محصولات چوبي، دود سيگار، گاز طبيعي و نفت وجود دارد. تماس با آن موجب تحريك بيني، چشم و گلو مي‏شود. بنزن در جوهر، روغن و برخي انواع رنگ وجود دارد و تماس طولاني مدت با آن موجب سردرد، خواب آلودگي و در برخي افراد كاهش اشتها مي‏شود.


رنگ‌ها و جلادهنده‏ها هم منبع اصلي تري‎كلرواتيلن در خانه هستند.
اين مواد در تميزكننده‏ها، عطرها، مبلمان و وسايل خانه هم وجود دارند. با استفاده از گل و گياهان آپارتماني مي‏توان علايم ناشي از تماس با اين آلاينده‏هاي شيميايي را كه شبيه علايم سرماخوردگي هستند، كاهش داد.

دانستني هاي خانه و خانه داري
نكات ايمني و بهداشتي
با قرار دادن يك يا دو گياه مي‏توان هواي يك اتاق را تازه نگه‏داشت و براي مساحت 9 مترمربع حداقل يك گياه آپارتماني لازم است اما هنگام نگهداري از گل و گياهان آپارتماني لازم است نكات ايمني و بهداشتي هم مورد توجه قرار گيرد. مثلا برخي گياهان سمي‏اند و
بايد در هنگام انتخاب گياه به اين نكته توجه داشت. به ويژه اگر در خانه كودكي داريد توجه به اين نكته ضروري است. همچنين قرار دادن گلدان‏ها جايي دور از دسترس كودكان و استفاده نكردن از سنگ‏ها و وسايل تزئيني جذاب در خاك گلدان‏ها از ديگر مواردي است كه براي پيشگيري از حوادثي مانند خفگي و مسموميت در كودكان بايد به آنها توجه داشت. كودكان عادت دارند همه چيز را به دهان ببرند و در صورت در دسترس بودن گلدان‏ها ممكن است با گياه و يا كود مسموم شوند.

گاهي اوقات خاك گلدان‏ها و آب و آلودگي‏هاي موجود در زيرگلداني موجب رشد قارچ‏ها و كپك‏ها و لارو حشرات و انتشار آلودگي در خانه مي‏شود كه لازم است با رعايت بهداشت و تعويض به موقع خاك گلدان‏ها از چنين مشكلي پيشگيري كرد. به خطر سقوط نيز توجه داشته باشيد و گلدان‏ها را در داخل يا بيرون ساختمان طوري قرار دهيد كه احتمال سقوط و افتادن وجود نداشته باشد.

4 جاي خانه، 4 روش براي پاكسازي هوا

اتاق خواب:
وسايل و لوازم موجود در اتاق خواب طوري است كه گرد و غبار را به خود جذب مي‏كند. گرد و خاك هم آلرژي و آسم را تشديد مي‏كند. لازم است ملافه‏ها و رختخواب‏ها به‌طور مرتب شسته و لوازم اتاق، مبلمان و فرش گردگيري و جارو شوند.
سلامتي بدن و بهداشت محيط

اتاق نشيمن:
اتاق نشيمن مي‏تواند محل تجمع آلاينده‏هاي موجود در خانه باشد و به همين دليل بايد تهويه مناسب داشته و هوا در آن جريان داشته باشد و به طور منظم گردگيري و جارو شود. دود سيگار حملات آسم را تشديد كرده و در كودكان مشكلات تنفسي ايجاد مي‏كند. در خانه سيگار نكشيد و به ديگران هم اجازه ندهيد در فضاي بسته خانه سيگار بكشند. براي خوش‌بو كردن هوا از اسپري‏هاي خوش‌بوكننده كه حاوي مواد شيميايي حساسيت‏زا هستند، استفاده نكنيد.
اگر در خانه شومينه داريد مراقب منوكسيدكربن باشيد، از باز بودن راه خروج هوا و مسدود نبودن دودكش مطمئن شويد. به تهويه هواي خانه توجه كنيد و روزي چند بار پنجره‏ها را باز كنيد تا هوا در خانه جريان داشته باشد.
حمام:
حمام مرطوب‏ترين محل در خانه است و تهويه مناسب در آن براي از بين بردن رطوبت و خشك شدن سطوح مهم است. رطوبت موجب رشد قارچ‎ها شده و آلرژي، آسم و مشكلات تنفسي را تشديد مي‏كند. تهويه مناسب و خشك نگه‌داشتن سطوح از رشد و انتشار قارچ‏ها پيشگيري مي‏كند.

آشپزخانه:
حشره‏كش‏ها كه براي ازبين بردن حشرات و جوندگان استفاده مي‏شود مي‏تواند چشم، بيني و گلو را تحريك كند و به كليه‏ها و سيستم اعصاب مركزي آسيب رسانده و خطر ابتلا به سرطان را افزايش دهد. براي كنترل حشرات و جوندگان، مواد غذايي را بيرون نگذاريد و اگر مجبور به استفاده از حشره‏كش شديد، هنگام استفاده و پس از آن پنجره‎ها را باز كرده و تماس‏تان را محدود كنيد. در صورت امكان از راه‏هاي غيرشيميايي براي مبارزه استفاده كنيد.

محصولات سفيدكننده و ضدعفوني‏كننده كه معمولا زير سينك ظرف‌شويي نگهداري مي‏شوند در صورت استفاده و نگهداري تركيبات آلي فرار آزاد مي‏كنند. بهتر است آنها را طبق دستورالعمل روي بسته‏بندي استفاده كنيد و دور از دسترس كودكان قرار دهيد. هنگام خريد محصولاتي بدون تركيبات آلي فرار را انتخاب كنيد. براي پيشگيري از انتشار منوكسيدكربن در آشپزخانه مطمئن شويد كه اجاق گاز تهويه مناسب دارد. سيستم هود آشپزخانه بايد به طور مناسب نصب، استفاده و تعمير شود.
درخانه بايد هوا جريان داشته باشد
در روزهايي كه ميزان آلودگي هوا بالاست توصيه مي‏شود افراد از تردد غيرضروري در شهر اجتناب كنند و افراد آسيب‏پذير مانند سالمندان، نوزادان و بيماران ريوي و تنفسي در خانه بمانند، اما اين موضوع نبايد موجب شود كه افراد تصور كنند تنها هواي بيرون از خانه آلوده است. هواي داخل خانه گاهي ممكن است از هواي بيرون آلوده‏تر هم باشد. فضاي خانه فضاي محدود و بسته‏اي است و افراد ساعات طولاني در خانه حضور دارند،

وجود آلودگي در هواي خانه مي‏تواند سلامت افراد خانه را به خطر بيندازد. سيگار كشيدن، استفاده از مواد سفيدكننده و ضدعفوني‏كننده شيميايي، اسپري‏ها و خوش‌بوكننده‏هاي شيميايي از منابع آلودگي هواي خانه هستند. براي داشتن هواي پاك در خانه بهتر است حتي‏المقدور كارهايي كه موجب انتشار و بيشتر شدن آلودگي هوا مي‏شود محدود شود.

بستن پنجره‏ها در تمام طول روز به هيچ وجه توصيه نمي‏شود. منوكسيدكربن يكي از آلاينده‏هاي خطرناك در هواي خانه است كه در اثر احتراق در وسايل گازسور مانند بخاري و شومينه ايجاد مي‏شود، توصيه مي‏شود براي پيشگيري از مسموميت با منوكسيدكربن روزي چند بار پنجره‏ها باز شود تا هوا در خانه جريان پيدا كند. با رعايت اين نكات، آلودگي هواي خانه كاهش پيدا مي‏كند اما افراد با مشكلات خاص مانند افراد مبتلا به بيماري‏هاي تنفسي بهتر است از دستگاه تصفيه هوا استفاده كنند.