روزی نیست که متخصصان پوست با بیمارانی مواجه نشوند که شکایت از این دارند که فلان کرم گران قیمت، حلزون، خرچنگ و... را استفاده کرده،اما جوانی پوست را تجربه نکرده‌اند. یا فلان دستگاه اولتراسوند و ماساژ صورت را برای رفع چین و چروک و لیفتینگ پوست استفاده کرده‌اند اما به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند. چه باید کرد؟ آیا تبلیغاتی که بدون کنترل در مجلات چاپ می‌شوند و آگهی‌هایی که در ماهواره درباره کرم‌های متعدد و دستگاه‌های جوان کننده گوناگون پخش می‌شود، از نظر علمی‌ثابت شده‌است؟ آیا ضمانت‌هایی که درباره محصولات و اثر آنها داده می‌شود واقعیت دارد؟ پاسخ این سوالات را باید افرادی که از این کرم‌ها و دستگاه‌ها استفاده می‌کنند، بدهند و اما ببینیم که واقعیت چیست؟ با خانم دکتر مریم یوسفی, متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی‌ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره موثر بودن ماساژ پوست صورت به گفتگو نشسته‌ایم.

سوال: خانم دکتر، در کشورهای اروپایی و آمریکایی ماساژهای زیبایی صورت خیلی طرفدار دارد، چرا؟

نوع غربی ماساژ صورت به عنوان یک درمان زیبایی یک نوآوری جدید در قرن بیستم است و به خصوص در اروپا خیلی طرفدار پیدا کرده است. بسیاری از ماساژ درمان‌های معروف اروپایی در آمریکا نیز مشغول کار و تعلیم می‌شوند.این شکل از ماساژ صورت بیشتر جنبه زیبایی دارد تا درمانی. فواید احتمالی ماساژ صورت به روش غربی‌ها این‌ها است: بهبود وضعیت پوست صورت و قدرت عضلات صورت، استراحت کردن و ریلکس شدن عضلات صورت و چشم، بهبود سردرد‌های تنشی و دردهای صورت، تخفیف استرس و اضطراب و ریلکس شدن کلی بدن از نظر فیزیکی و روانی.

فواید احتمالی ماساژ صورت به روش شرقی شامل این موارد است: تحریک نقاط خاص روی صورت، رهایی از فشار چشم‌ها، اصلاح عملکرد کبد و کیسه صفرا، تخفیف اختلالات عصبی، تخفیف احتباس آب پیش از قاعدگی و رها کردن گرفتگی بدن.
سوال: آیا می‌توان صورت همه افراد را ماساژ داد؟
خیر. در مواردی ماساژ صورت را نمی‌توان انجام داد. مثلا در بیمارانی که لنز تماسی به چشم دارند (باید لنزهایشان را در آورند)، اگر روی صورت زخم باز، جوش یا بریدگی وجود داشته باشد، پوست ملتهب یا دچار خون مردگی، بافت جوشگاهی اخیر وجود داشته باشد و بیماری که مبتلا به آکنه، پسویازیس یا اگزما روی صورت است. ماساژ صورت می‌تواند این مشکلات را تشدید کند. امروزه ماساژ صورت به سبک غربی به عنوان یک اقدام زیبایی، طرفداران زیادی بین خانم‌ها و بعضی آقایان پیدا کرده است و به این روش سعی می‌کنند وضعیت پوستشان را بهتر کنند یا حداقل آن را بهتر احساس کنند.

به هر حال باید کاری کرد. بعضی چین‌ها ناشی از حرکات مکرر و انقباضات دایم عضلات صورت است که گاهی این حرکات از روی عادت هنگام مطالعه یا تماشا کردن تلویزیون صورت می‌پذیرند و گاهی در اثر واکنش بیش از حد افراد به نور آفتاب برای مثال حین رانندگی رخ می‌دهند. اگر خوب به پیشانی خود نگاه کنید خطوط عمودی و افقی متعددی را پیدا می‌کنید که ناشی از انقباضات عضلات پیشانی و بین ابروها به مرور زمان و در اثر تکرار انقباضات عضلانی به پوست مانند پارچه ای که مرتب در حال اتو کردن است، چین بر می‌دارد و چروک‌های پیشانی و خط اخم دایمی‌ خواهند شد.

امروزه روش‌های گوناگونی برای بهبود وضعیت پوست و رفع چین و چروک‌ها وجود دارد. روش‌های کاملا علمی‌ شامل استفاده از داروهای فلج‌کننده عضلات و استفاده از مواد پرکننده مانند چربی خود فرد یا ژل‌های کاملا استاندارد و لیزرهای متعدد است که بعضی از آنها با کمترین عوارض بهترین آثار جوان کنندگی را می‌توانند برای فرد به ارمغان بیاورند، اما نکته‌ای که در اینجا وجود دارد این است که بیماران برای انجام اقدامات درمانی زیبایی باید به متخصصان پوست و مو و در مواردی که نیاز به جراحی برای مثال لیفتینگ صورت یا برداشتن پوست پلک باشد به متخصصان جراحی پلاستیک مراجعه نمایند. متاسفانه در کشور ما پزشکان عمومی ‌با عناوین پوست، مو و زیبایی و کلماتی مانند ویژه پوست و مو اقدام به انجام لیزر درمانی یا تزریقات بوتاکس یا ژل می‌نمایند که در بعضی موارد موجب ایجاد عوارض برگشت ناپذیری در افراد می‌شود. این تزریقات و همچنین لیزر درمانی باید به وسیله متخصصان پوست انجام شود تادر صورت بروز هرگونه مشکل و عارضه پزشک آگاهی و احاطه کامل علمی ‌و عملی برای رفع آن داشته باشد.

بهتر است به این فایده اشاره کنیم که اگر فردی هیچ بیماری پوستی در صورت خود نداشته باشد، ماساژ درمانی با بهبود جریان خون و جریان لنف و مهم‌تر از آن با ایجاد آرامش در عضلات صورت و روان فرد می‌تواند به عنوان یک اقدام مکمل در کنار توصیه‌های پزشکان متخصص، کارایی داشته باشد ولی نباید فرد انتظار معجزه از آن داشته باشد.

اغلب متخخصان پوست و مو عقیده دارند جهت یا روش به کار بردن کرم‌های آرایشی بهداشتی از نظر ماساژ مستقیم یا دایره‌ای شکل اهمیتی ندارد ولی بیشتر در این اتفاق نظر دارند که باید این کار با ملایمت انجام شود تا از ایجاد کشیدگی‌های غیر ضروری مکرر در پوست ممانعت به عمل آید.

1- به کار بردن کرم‌ها بهتر است از قسمت وسط صورت به بیرون باشد.
2- بهتر است کرم‌ها به موازات خطوط طبیعی چوست صورت و گردن مالیده شوند، نه عمود بر آنها. به این طریق از کشیدگی مکرر پوست بر اساس قرار گرفتن رشته‌های کلاژن آن مشخص می‌شود. جهاتی که در آن عضلات صورت مورداستفاده قرار می‌گیرند، مشخص کننده جهات خطوط پوستی به صورت چین و چروک ظاهر می‌شوند، پس به طور کلی فراورده‌های آرایشی بهداشتی را باید تا حد امکان با ملایمت و به موازات خطوط طبیعی پوست و برای چین‌های صورت به کار برد.

ماساژ کودکان و از جمله صورت اطفال کاری بسیار جالب و فوق‌العاده است. ماساژ، قدرت فراوانی در انتقال عشق، علاقه، درک و توجه شما به کودک‌تان دارد. مساله مهم در ماساژ کودک، همراه شدن شما با کودک‌تان و تماس عاطفی بین شما و کودک‌تان است که در واقع هر دو با هم آن را انجام می‌دهید. ماساژ، شریک شدن در احساسات یکدیگر است، حتی می‌توان تصور کرد که در حد صمیمیت و رفاقتی است بدون کلام.