تزریق بوتاكس روشی آسان و كم‌دردسر برای زدودن علائم پیری است كه در طی آن، جای زخم باقی نمی‌ماند و نیازی به گذراندن دوران نقاهت نیست

مصارف داروئی این ماده چه می  باشد؟
بوتاكس برای درمان بیماری‌های ناشی از اختلالات انقباض عضلات اطراف چشم و پلك به‌كار می‌رود. در بیماری بلفارو اسپاماده، انقباضات نابه‌جای عضلات اطراف چشم مانع از حركت صحیح پلك‌ها می‌شود. در بیماری لوچی نیز ناهماهنگی انقباضات عضلاتِ حركت‌دهنده كره چشم عامل انحراف است. در این قبیل بیماری‌های ناشی از اختلال كاركرد عضلانی، تزریق بوتاكس شفابخش خواهد بود. از دیگر مصارف پزشكی ماده بوتاكس، كه به‌تازگی به آن توجه شده است، تزریق آن برای تسكین سردردهای عروقی مانند میگرن و نیز كاستن از دفعات عود سردردهای كششی یا عصبی (tension headaches) است.

آیا بوتولینوم هر چروكی را از بین ببرد؟
رد پای گذشت زمان بر چهره آدمی به شكل دو نوع چروك مشخص می‌‌شود: چروك‌های دینامیك و چروك‌های استاتیك. چروك‌های استاتیك در حالت استراحت پوست بر روی آن مشاهده می‌شوند. این چروك‌ها عمدتاً معلول عوامل مضر و آسیب‌رسان خارجی نظیر آفتاب هستند و در نتیجه تغییر بافت اصلی پوست ایجاد می‌شوند. به همین دلیل به درمان با تركیبات اسیدهای میوه و ویتامین A مالیدنی، روش لایه‌برداری شیمیایی و لیزردرمانی برای نوسازی پوست به‌خوبی پاسخ می‌دهند. اما چروك‌های دینامیك در نتیجه فعالیت زیاد عضلانی در ناحیه صورت پدیدار می‌شوند و عمدتاً ناشی از عادت‌های غلط و عوامل آسیب‌رسان داخلی هستند. این چروك‌ها معمولاً در یك‌سوم فوقانی صورت مشاهده می‌شوند.
چروك‌های شعاعی اطراف چشم‌ها موسوم به چروك‌های پاكلاغی یا پنجه‌كلاغی، چروك‌های افقی پیشانی و چروك‌های اخم ناحیه میانی صورت از این نوع هستند. چروك‌های دینامیك معمولاً از چروك‌های استاتیك عمیق‌ترند و به‌خوبی به درمان با تزریق ماده بوتولینوم پاسخ می‌دهند. استفاده از ماده بوتولینوم A روشی انتخابی و مطمئن برای كاهش چروك‌های دینامیك دور چشم، چروك‌های افقی پیشانی و چروك‌های اخم صورت است.

تزریق ماده بوتولینوم تا چه اندازه از عمق چروك‌های دینامیك می‌كاهد؟
تزریق این ماده برای مقاصد زیبایی تا 90 درصد نتیجه‌بخش است و در حدود 80 درصد از مصرف‌كنندگان از تزریق آن راضی هستند. به همین دلیل اكثراً برای تكرار جلسات تزریق مراجعه می‌كنند. تزریق ماده بوتولینوم A روشی مطمئن و مؤثر برای رفع و كاهش چروك‌های دور چشم و پیشانی و اخم صورت است. به اعتقاد برخی از پزشكان، در فاصله زمانی یك تا دو هفته بعد از تزریق ماده می‌توان تا 10 سال جوان‌تر شد!

آثار ماده بوتولینوم چه مدت پس از تزریق ظاهر می‌شود و چه مدت پابرجا خواهد بود؟
در فاصله 2 روز تا 2 هفته بعد از تزریق، آثار تزریق ظاهر می‌شود. اوج اثر ماده به‌طور متوسط 10 روز بعد از تزریق است، اما دوام آثار مثبت در افراد مختلف متفاوت است. در اغلب موارد، این دوره حدود 3 تا 7 ماه طول می‌كشد. در تعداد كمی از افراد نیز تأثیر اولین تزریق 9 تا 12 ماه و حتی در موارد نادری، یك سال و نیم پابرجا می‌ماند.

فاصله نوبت‌‌های تزریق چقدر باید باشد؟
تزریق دوم معمولاً 3 تا 4 ماه بعد از نوبت اول و تزریق سوم 12 ماه بعد از اولین تزریق، با هدف دوام حالت فلجی عضلات صورت و صاف ماندن پوست و ایجاد عادت اجتناب از حالات تولیدكننده چروك، انجام می‌شود. پس از چند نوبت تزریق به فرد آموزش داده می‌شود تا در صورت مشاهده برگشت انقباضات و چروك‌های قبلی، برای تزریق مجدد مراجعه كند.

استفاده از ماده بوتولینوم برای مقاصد زیبایی در چه افرادی ممنوع است؟
زنان باردار، زنان شیرده، كودكان زیر دوازده سال، افرادی كه از تزریق ماده انتظارات غیرواقعی دارند، بیمارانی كه ثبات روانی ندارند، افراد با سابقه حساسیت نسبت به هركدام از اجزای دارو، افراد با سابقه بیماری‌های عصبی‌ـ‌عضلانی مانند میاستنی‌گراو و ام‌اس، كسانی كه تحت درمان با داروهای آنتی‌بیوتیكی نظیر جنتامایسین قرار دارند و نیز مصرف‌كنندگان گروهی از داروهای قلبی.

آیا تزریق داخل عضلات صورت دردناك است؟
درد حاصل از تزریق ماده بوتولینوم معمولاً بیشتر از درد تزریق برای بی‌حسی موضعی نیست كه آن هم با استفاده از كمپرس یخ، قبل و بعد از تزریق، به حداقل می‌رسد.
بنابراین محدودیت مصرف دارویی قبل و بعد از تزریق ماده وجود دارد.
از 4 روز قبل تا 4 روز بعد از تزریق ماده بوتولینوم، داروهای رقیق‌كننده خون و مسكن‌های غیراستروئیدی (NSALDS)،نباید مصرف شوند.

مهم‌ترین مسئله درباره استفاده از ماده بوتولینوم برای مقاصد زیبایی احتمال بروز عوارض جانبی است. ممكن است این عوارض جانبی احتمالی كشنده باشند؟
به‌طوركلی، تزریق ماده بوتولینوم A روشی كم‌عارضه است و عوارض مطرح‌شده برای آن نادر، جزئی و گذرا هستند. از عارضه‌های بی‌اهمیت و گذرای بعد از تزریق می‌توان به قرمزی محل تزریق، ورم موضع، خونمردگی بخصوص در نواحی دور چشم، درد محل تزریق، سردردی كه ممكن است تا 3 ساعت طول بكشد، تهوع مختصر، ضعف عمومی و خارش اشاره كرد. بعضی عوارض احتمالی دیررس كه اهمیت بیشتری دارند نظیر دوبینی، افتادگی پلك و ابرو نیز مطرح هستند. البته این عوارض در صورت رعایت نكات ظریفی از جانب پزشك و بیمار قابل پیشگیری‌اند و اغلب آنها به‌مرور زمان و خودبه‌خود اصلاح می‌شوند.
توجه داشته باشید كه در صورت بروز ورم شدید در ناحیه تزریق ماده، خونمردگی وسیع و نیز مشاهده افتادگی در پلك و ابرو باید پزشك را از آنها مطلع كرد.

ممكن است بعد از تزریق ماده، هیچ‌گونه تغییری در وضعیت ظاهری چهره فرد مشاهده نشود؟
اگر بعد از گذشت 2 هفته ماده اثر نكرد، باید پزشك را در جریان قرار داد. در این صورت، تزریق مجدد ماده رایگان انجام می‌شود.

بی‌نتیجه بودن تزریق بوتاكس به چه علت است؟ آیا شیوه تزریق یا مقدار ماده عامل ایجاد این وضعیت است؟
بی‌نتیجه بودن تزریق علت‌های متعددی دارد، ازجمله اینكه تزریقات خیلی سطحی یا خیلی عمقی انجام شده باشد، مقدار دارو كم باشد، فرد تزریقات مكرر با فاصله كمتر از یك ماه انجام داده باشد یا مقدار ماده در تزریقات گذشته بیشتر از حد لازم بوده باشد. همچنین در تعداد كمی از افراد، به علت سابقه مصرف مواد غذایی آلوده به میكروب یا ماده آن، آنتی‌بادی خنثی‌كننده ماده تزریقی در خون وجود دارد. این قبیل افراد هیچ‌وقت از تزریق ماده بوتولینوم A نتیجه مطلوب و كاملی نخواهند گرفت.

داوطلبان تزریق بوتاكس بعد از تزریق باید چه نكاتی را رعایت كنند؟
تا یك ساعت اول بعد از تزریق بهتر است از كمپرس سرد استفاده كنند. همچنین در 4 ساعت اول با عضلات ناحیه تزریق بازی كنند، یعنی آنها را مكرراً منقبض و آزاد كنند. مالش محل تزریق و قرار گرفتن در وضعیت خوابیده در 4 ساعت اول بعد از تزریق ممنوع است و افراد باید سعی كنند در وضعیت نشسته یا ایستاده قرار گیرند و باید از مصرف مسكن‌ها به‌استثنای استامینوفن و نوشیدن الكل به مدت 4 روز پرهیز شود.