براي رسيدن به خدا و کسب احساس آرامش، راههاي بسياري وجود دارند که فقط به چند مورد از آنها اشاره مي شود:
1- عبادتهاي رسمي (نماز، روزه، حج، و...): يکي از ثمرات اصلي عبادات، انس با خداست. البته بايد به يک شرط اصلي توجه داشت که آن هم توجه قلبي و احساس حضور و دوستي متقابل است. به عنوان نمونه، نمازي انسان را به خدا مي رساند و به او آرامش مي دهد که با حضور قلب و با توجه باشد؛ يعني اينکه بداند در هنگام نماز مي خواهد با چه کسي صحبت کند و در برابر چه کسي ايستاده و به رکوع مي رود يا سر به سجده مي گذارد. اين چنين نمازي است که انسان را سبک مي کند و از گناه و پليدي دور مي سازد (خود خداوند مي فرمايد: نماز، حقيقتا انسان را از زشتي و پليدي دور نگه مي دارد)(2) و بعد به خدا نزديک مي شود تا جايي که خداوند به او آرامش مي دهد و غباري را که بر قلب او نشسته و مانع از احساس آرامش است، مي شويد:
پيامبر اکرم (ص) در حديثي به اصحاب خويش چنين مي فرمايد: «اگر بر در خانه ي شما نهري جاري باشد و هر روز، پنج بار خودتان را در آن بشوييد، آيا در جسم شما چرکي خواهد ماند؟ اصحاب جواب دادند: خير! بعد پيامبر فرمود: به درستي که نماز، مانند نهر جاري بر در منازل شماست که هر کس نماز بخواند گناهي که ما بين نمازها انجام داده، پوشيده مي شود». (3)
2- مناجات: از ديگر راههاي نزديک شدن و رسيدن به خدا، مناجات (نيايش) و به عبارتي ديگر، دعا کردن و گفتگو با اوست. دعا، کليد عطا و وسيله ي قرب به خدا و اصل عبادت و مايه ي حيات روح ودر واقع، روح زندگي است. دعا، ياد دوست در دل راندن و نام او به زبان آوردن و در خلوت با او جشن گرفتن و در سکوت با او نجوا گفتن و شيرين زباني کردن است. دل بي دعا بها ندارد و دل بي بها را پرتوي نيست. خداوند خود مي فرمايد: «بگو اگر دعاي شما نباشد، پروردگار من شما را چه وزن نهد و به شمار آورد؟!». (5)
امام صادق (ع) فرمود: «به دعا تمسک جوييد که با هيچ چيز همانند دعا به خداوند نزديک نمي شويد».(6)
دعا ومناجات مي تواند در هر جا و هر زمان و به هر زباني باشد. حتما نبايد انسان با خداوند به زبان عربي صحبت کند، به هر زباني که با خداوند به مناجات بپردازيم خداوند، گوش مي دهد. البته ادعيه و مناجاتهايي که از معصومان (ع) به ما رسيده، به زبان عربي است، مانند: دعاي کميل، دعاي توسل، و...و مناسب است ما هم به همان زبان، آنها را بخوانيم؛ اما اگر خواستيم با خدايمان خودماني صحبت کنيم و به زبان عربي هم نتوانستيم حرفهاي دلمان را با خدا بگوييم، با همان زبان مادري اي که داريم (فارسي باشد يا ترکي يا...) مي توانيم با خداوند صحبت کنيم.
دعا را مي توان به صورت گروهي خواند مانند مراسم دعاي کميل، دعاي ندبه، و... و هم به صورت فردي، که در گوشه اي خلوت بنشينيم و با خدا به راز و نياز بپردازيم.
شواهد پزشکي هم بر اين مطلب دلالت دارند که مناجات و نيايش با خداوند، در رفع افسردگي مؤثر است، به تحکيم روابط خانوادگي مي انجامد، از جرايم و اشتباهات زيادي پيشگيري مي کند و...و حتي وقتي براي بيماران قلبي بعد از اينکه عمل جراحي روي آنها انجام شده، نوار قرآن گذاشته اند، شنيدن صوت قرآن در روند بهبود آنها تأثير بسزايي داشته است. همچنين بررسي شده که افراد ديندار از جهت بهداشت رواني نسبت به افراد بي دين از سلامت بهتري برخوردارند. (7)
همه ي اينها حاکي از اين است که ياد خدا انسان را دگرگون مي کند و آتش عشق الهي را در دل انسان با ايمان، شعله ور مي سازد و در برابر حق، تسليم مي گرداند و خضوع کامل و اطاعت محض از خداوند در تمامي اعضاي بدن او متبلور مي گردد.
چنين فردي که رضايتش در گرو رضايت خداوند است، هيچ گاه در برابر مشکلات و گرفتاريها نااميد نمي شود و خود را پريشان نمي کند. لذا هميشه آرامش خاطر دارد و در نتيجه، احساس خوشبختي مي کند.

پي نوشت :

1- سرور من! تو مولايي و من بنده، و آيا بنده را جز آنکه مولايش اورا ببخشد، راهي هست؟!» (مفاتيح الجنان، مناجات اميرالمؤمنين).
2- نهج البلاغه، نامه ي31.
3- سوره ي عنکبوت، آيه ي 45.
4- وسائل الشيعه، ج4، ص 12؛ التهذيب، ج 2، ص 237.
5- برداشتي از: رساله ي نور علي نور، (آيه الله) حسن حسن زاده ي عاملي، ص 10.
6- عده الداعي، ص 123.
7- براي اطلاع بيشتر از جزئيات هر يک از پژوهشها، به تحقيقات ميداني منتشر شده در کتاب اولين همايش بين المللي نقش دين در بهداشت روان (چکيده ي مقالات ) و نيز مقاله ي «حديث و پژوهشهاي روانشناختي» (فصلنامه ي علوم حديث، ش 24، ص 223-240) مراجعه شود. (حديث زندگي)
منبع: نشريه ي حديث زندگي