با آسيب بيشتر سيستم ايمني، بيماري به سمت بدتر شدن پيش مي‌رود تا اينكه تشخيص ايدز مطرح شود. ايدز، به مرحله نهايي آلودگي با HIV گفته ميشود. در اين مرحله به علت كاهش شديد قدرت دفاعي بدن، شخص، مستعد ابتلا به بسياري عفونتها و سرطانها مي شود كه علائم بسيار متنوعي دارند و درنهايت بيمار را از پاي در مي آورند.

در حال حاضر در انگلستان تشخيص ايدز وقتي تأييد مي‌شود كه فرد HIV مثبت تعداد خاصي از عفونتهاي فرصت طلب يا سرطانها را بروز مي‌دهد اگر چه فرد HIV مثبت مي‌تواند بشدت بيمار باشد ولي تشخيص ايدز نداشته باشد.


عفونتهاي فرصت طلب و سرطانها كجا رخ مي‌دهند؟

مرحله علامتدار عفونت با HIV اغلب بدليل عفونتهاي فرصت طلب و سرطانهايي است كه بطور طبيعي سيستم ايمني جلوي آنها را مي‌گيرد. اين بيماريها تقريباً در تمام بدن مي‌تواند رخ دهند ولي نمونه‌هاي شايع آن در جدول زير آورده شده است.

همانطور كه در جدول زير نشان داده شده است مرحله علامتدار عفونت HIV اغلب با درگير كردن چندين سيستم مشخص مي‌شود. درمان عفونت خاص يا سرطان اغلب انجام مي‌شود اما علت زمينه اي كه عملكرد HIV است سيستم ايمني را تضعيف مي‌كند. تا زمانيكه خود HIV کنترل نشود علائم سركوب سيستم ايمني بسمت بدتر شدن پيش مي رود.


سيستم مرحله بندي بيماري ، سازمان جهاني بهداشت (WHO)

سازمان جهاني بهداشت روشي براي تعريف افراد HIV مثبت در مراحل مختلف بر اساس علائم باليني دارد كه بعنوان سيستم مرحله بندي WHO براي عفونت HIV و بيماري ايدز شناخته مي‌شود.

سيستم مرحله بندي بيماري براي عفونت و بيماري HIV در نوجوانان و بالغين:

مرحله باليني يك:

1. بدون علامت

2. لنفادنوپاتي منتشر و پايدار

مرحله باليني دو:

كاهش وزن كمتر از 10% كل وزن بدن
تظاهرات پوستي مينور مثل درماتيت سبورئيك، خارش، زخم هاي دهاني عودكننده، عفونت قارچي ناخن
هرپس زوستر در پنج سال گذشته
عفونت هاي دستگاه تنفسي فوقاني عود كننده مثل سينوزيت چركي و غيره

مرحله باليني سه:

كاهش وزن بيش از 10% كل وزن بدن
اسهال طول كشيده بدون توجيه( بيش از يك ماه)
تب طول كشيده بدون توجيه ( مداوم يا گهگاهي) بيش از يك ماه
برفك دهاني
لوكوپلاكي پرزي دهاني
سل ريوي در يك سال اخير
عفونت هاي باكتريايي شديد (‌پنوموني، پيوميوزيت)

مرحله باليني چهار:

سندروم تحليل منتشر بدن
پنوموني پنوموسيستيس كاريني
توكسوپلاسموز مغز
كريپتوسپوريديوز و/يا ايزوسپوريازيس با اسهال براي بيش از يك ماه
كريپتوكوكوز خارج ريوي
بيماري سيتومگالو ويروسي ارگاني غير از كبد، طحال، غدد لنفاوي
عفونت با هرپس سيمپلكس پوستي مخاطي بيش از يك ماه يا احشايي براي هر مدت زماني
لوكوانسفالوپاتي پيشرونده چند كانوني
كانديدياز مري، تراشه، برونش يا ريه
مايكوباكتريوز آتيپيك منتشر
سپتي سمي سالمونلاي غيرتيفوئيدي
سل خارج ريوي
لنفوم
ساركوم كاپوشي
انسفالوپاتي HIV
سرطان مهاجم گردن رحم


در خصوص كودكان طبقه بندي باليني سازمان بهداشت جهاني به شرح زير است:

مرحله باليني يك:

1. بدون علامت

2. لنفادنوپاتي منتشر

مرحله باليني دو:

1. اسهال مزمن بدون توجيه

2. كانديدياز شديد پايدار يا عود كننده بعد از دوران نوزادي

3. كاهش وزن يا نارسايي رشد

4. تب پايدار

5. عفونت هاي باكتريايي شديد و عود كننده

مرحله باليني سه:

1. عفونت هاي فرصت طلب نشانگر ايدز

2. نارسايي رشد شديد

3. انسفالوپاتي پيشرونده

4. بدخيمي

5. سپتي سمي يا مننژيت عود كننده


بطور کلي ميتوان گفت که علايم اصلي و فرعي مرحله نهايي آلودگي با HIV يعني ''ايدز'' اينها هستند : (البته در صورت مشاهده هر کدام از علايم زير با پزشک مشورت کنيد)


علائم اصلي ايدز:
• كاهش وزن بيشتر از 10 درصد
• اسهال مزمن بيشتر از يك ماه
• تبهاي متناوب يا ثابت بيش از يك ماه


علائم فرعي ايدز:
• سرفه پايدار به مدت بيش از يك ماه
• عفونت پوستي منتشر همراه با خارش
• تبخالهاي عود كننده
• برفك دهاني
• عفونت تبخالي مزمن پيشرونده و منتشر
• بزرگ شدن عمومي غدد لنفي