آداب ماه مبارک رجب

 
اين ماه ، ماه بسيار شريفى است ؛ به اين جهت كه از ماههاى حرام مى باشد، از اوقات دعا مى باشد و حتى در زمان جاهليت به اين مطلب مشهور بوده و مردم آن زمان منتظر اين ماه بوده اند تا در آن دعا كنند. اين ماه ، ماه اميرالمؤمنين عليه السلام مى باشد .

شب اول آن يكى از چهار شبى است كه تأكيد به زنده نگهداشتن آن به عبادت شده است . درباره روز نيمه آن آمده است كه محبوبترين روزها نزد خداوند بوده و زمان انجام عمل استفتاح است كه در ادامه به طور مفصل خواهد آمد. همچنين روز بيست و هفتم اين ماه ، مبعث حضرت رسول اكرم صل الله عليه و آله مى باشد. روزى كه زمان ظهور رحمت خداوند است . چيزى كه از اول خلقت تا كنون مانند آن ديده نشده است . اين گوشه اى از فضايل اين ماه است . در اينجا مراقبت ها و آداب اين ماه را ذكر مى كنيم .

 از مراقبت هاى مهم در اين ماه ، به ياد داشتن حديث « ملك داعى » مى باشد كه از پيامبر (ص) روايت شده است . پيامبر اكرم (ص) فرمود: خداى متعال در آسمان هفتم فرشته اى قرار داده است كه داعى گفته مى شود. هنگامى كه ماه رجب می آید ، اين فرشته در هر شب از اين ماه تا صبح مى گويد: خوشا به حال تسبيح كنندگان خدا، خوشا به حال فرمانبرداران خدا. خداى متعال مى فرمايد: همنشين كسى هستم كه با من همنشينى كند. فرمانبردار كسى هستم كه فرمانبردارم باشد و بخشنده خواهان بخشايش هستم . ماه ، ماه من و بنده ، بنده من و رحمت ، رحمت من است . هر كسى در اين ماه مرا بخواند او را اجابت مى كنم و هر كس از من بخواهد به او مى دهم و هر كس از من هدايت بخواهد او را هدايت مى كنم . اين ماه را رشته اى بين خود و بندگانم قرار دادم كه هر كس ‍ آن را بگيرد به من مى رسد.

 سزاوار است كه طالبان علم در اين ماه و ماههاى شعبان و رمضان عبادت را مقدم بر تحصيل علم نمايند؛ گر چه تحصيل علم نيز از برترين عبادتهاست .

شب اول اين ماه ، يكى از چهار شبى است كه شب زنده دارى در آن تأكيد شده است . یكى از مراقبت ها اين است كه در هنگام ديدن ماه در شب اول ، دعايى كه روايت شده است را بخواند. مستحب است كه در شب اول اين ماه ، بعد از نماز مغرب بيست ركعت نماز به جا آورده كه در هر ركعت سوره فاتحه و اخلاص را يك مرتبه خوانده و براى هر دو ركعتى ، يك سلام بدهد.
نماز آسان ترى از پيامبر اكرم صل الله عليه و آله روايت شده است كه فرمود: كسى كه دو ركعت نماز در شب اول ماه رجب ، بعد از نماز عشا بخواند و در ركعت اول آن ، سوره فاتحه و الم نشرح را يك بار و اخلاص را سه بار و در ركعت دوم ، سوره فاتحه ، الم نشرح ، اخلاص و معوذتين (ناس و فلق ) را هر كدام يك بار بخواند ؛ سپس تشهد خوانده و سلام دهد. بعد از آن نيز سى بار لا اله الا اللّه گفته و سپس سى بار بر پيامبر (ص) صلوات بفرستد. گناهان گذشته او آمرزيده شده و او را مانند روزى كه از مادر متولد شده از گناهان بيرون مى برد.

سزاوار است كه در تمام اين ماه و ماه شعبان ، رمضان و تمام عمر ، اهميت زيادى به دعا جهت توفيق اخلاص داده و توجه به خداى متعال با نامهاى او مانند كريم العفو و مبدل السيئات بالحسنات و توسل به او به وسيله محمد و آل او عليه السلام را زياد كند.

چنانچه شب اول ماه ، مصادف با شب جمعه بود، سزاوار است كه عمل « ليلة الرغائب » را انجام دهد. از پيامبر اكرم صل الله عليه و آله روايت شده است كه فرمودند:  از اولين شب جمعه در ماه رجب غافل نشويد؛ زيرا شبى است كه فرشتگان آن را ليلة الرغائب مى نامند. اين نامگذارى به اين جهت است كه :

هنگامى كه يك سوم از شب گذشت ، هيچ فرشته اى در آسمان ها و زمين نمى ماند، مگر اين كه در كعبه و اطراف آن جمع مى شوند. آنگاه خداوند، به طور غير منتظره اى بر آنان وارد شده و مى فرمايد: اى فرشتگانم ! هر چه مى خواهيد از من درخواست كنيد. فرشتگان عرض مى كنند: حاجت ما اين است كه از روزه داران رجب درگذرى . خداوند مى فرمايد: اين كار را انجام دادم . بهتر است كسى كه اين حديث را مى شنود، در اين شب ، زياد بر فرشتگان صلوات فرستاده تا تكليفى را كه آيه تحيت (نساء/آيه 86) به عهده ما گذاشته به اندازه توانايى انجام داده باشد. سپس رسول خدا صل الله عليه و آله فرمودند: كسى كه روز پنج شنبه اول رجب را روزه گرفته و بين نماز مغرب و عشا دوازده ركعت نماز به جا آورده هر دو ركعت به يك سلام و در هر ركعتى سوره فاتحه يك بار، سوره قدر سه بار و سوره توحيد دوازده بار خوانده و هنگامى كه نماز تمام شد، هفتاد بار بر من (با اين الفاظ) صلوات بفرستد:  « اللهم صل على محمد النبى الامى و على آله » ، سجده كرده و در سجده هفتاد بار بگويد:  « سبوح قدوس رب الملائكة و الروح » سپس سر خود را بلند كرده و بگويد:  « رب اغفر و ارحم و تجاوز عما تعلم انك انت العلى الاعظم » آنگاه بار ديگر به سجده رفته و در سجده همان چيزى را بگويد كه در سجده اول گفت ، سپس حاجت خود را از خدا بخواهد، ان شاء اللّه تعالى برآورده مى شود.

رسول خدا صل الله عليه و آله در ادامه فرمودند: قسم به كسى كه جانم در دست اوست ؛ هيچ بنده يا كنيزى - از بندگان و كنيزان خدا - اين نماز را به جا نمى آورد، مگر اين كه خداوند گناهان او را مى بخشد؛ گرچه گناهان او مثل كف دريا و به عدد شن و به وزن كوهها و به عدد برگهاى درختان باشد . در روز قيامت هفتصد نفر از خويشان خود را كه همگى سزاوار آتش باشند را شفاعت مى كند و در شب اول قبر خداوند ثواب آن را به بهترين صورت ، با روى گشاده و خندان و زبان فصيح براى او مى فرستد و مى گويد: اى محبوب من ! مژده بده ؛ از هر سختى نجات پيدا كردى . مى پرسد: تو كيستى ؟رويى بهتر از رويى تو نديده و بويى به خوشبويى تو ، به مشامم نرسيده ، جواب مى دهد: اى محبوب من ! من ثواب آن نمازى هستم كه در فلان شب ، فلان منطقه ، فلان ماه و فلان سال به جا آوردى ؛ امشب آمده ام تا حقت را ادا كرده ، مونس تنهايى تو بوده و وحشت را از بين ببرم . زمانى كه در شيپور دميده شود، در عرصه قيامت بر سرت سايه افكنم و تو هرگز هيچ خيرى را از جانب مولايت از دست نخواهى داد .

 1) از كارهاى مهم در روز اول ماه رجب ، روزه ، نماز حضرت سلمان دعا در اول آن با دعايى كه در اقبال سيد قدس سره روايت شده ، مى باشد.

 2) از كارهاى مهم در اين ماه اين است كه در تمام ماه ، هزار بار بگويد: « استغفر اللّه ذالجلال و الاكرام من جميع الذنوب و الاثام » . شيخ صدوق (ره) روايت كرده است : اگر كسى اين ذكر را در رجب ، هزار بار بگويد، خداوند متعال مى فرمايد: اگر گناهان شما را نبخشم ، پروردگار شما نيستم ، پروردگار شما نيستم ، پروردگار شما نيستم !

 3) مستحب است كه در تمام ماه رجب ، سوره توحيد را ده هزار بار و همچنين روايت شده است كه هزار بار بخواند. روايت شده است : كسى كه هزار بار آن را بخواند روز قيامت ، عمل هزار پيامبر و هزار فرشته را مى آورد و هيچكس نزديكتر از او به خدا نيست ؛ مگر كسى كه بيشتر از او آن را خوانده باشد و ثواب خواندن اين سوره در رجب ، چندين برابر است .

 4) مستحب است كه در اين ماه هزار بار خدا را تسبيح كند. در روايت آمده است كسى كه چنين عملى را انجام دهد، خداوند صد هزار عمل خوب براى او نوشته و صد كاخ در بهشت براى او مى سازد.

 5) مستحب است كه در تمام اين ماه ، هزار بار « لا اله الا اللّه » بگويد. روايت شده است كسى كه در اين ماه اين عمل را انجام دهد خداوند براى او صد هزار حسنه نوشته و صد شهر در بهشت براى او مى سازد.

 6) مستحب است كه در اين ماه صد بار بگويد: « استغفر اللّه الذى لا اله الا هو وحده لا شريك و له و اتوب اليه » و اگر پس از آن صدقه بدهد خداوند او مورد رحمت قرار داده و گناهان او را مى آمرزد و كسى كه چهار صد بار بگويد خداوند پاداش صد شهيد را براى او مى نويسد.

 7) خوب است كه در تمام ماه با پيروى از امام سجاد عليه السلام در سجده خود اين ذكر را بگويد: « عظم الذنب من عبدك فليحسن العفو من عندك »

 8) سزاوار است كه صبح و شب و بعد از هر نمازى دعاى « من ارجوه لكل خير ... » را بخواند و سپس با دست چپ محاسن خود را گرفته و انگشت سبابه دست راست خود را حركت داده گريه كند و بگويد : « يا ذالجلال و الاكرام يا ذا النعماء و الجود يا ذا المن و الطول حرم شيبتى على النار »

 9) از دعاهاى مستحب در اين ماه دعاى « يا من يملك حوائج السائلين ... » مى باشد.

 10) از كارهاى مهم در اين ماه ، زيارت امام حسين عليه السلام در اول و وسط ماه است .

 11) روز بيست و هفتم رجب ، مستحب است كه روزه بگيرد، غسل كرده و زيارت پيامبر صل الله عليه و آله و حضرت على عليه السلام را بخواند .